Западот сонува за либерална Русија по Путин – демократија, избори, отворање кон светот. Една нова анализа вели дека тоа сонување е наивно, и тоа од проста причина: на структурите што денес владеат со Русија воопшто не им е во интерес транзиција. А кога елитата нема интерес од промена, промена нема, без оглед кој седи на врвот.

Грешката на западните анализи, тврди текстот, е што тргнуваат од претпоставките на либералната демократија како од единствен можен исход. Но функционални општества се развиваат и поинаку – Кина, Сингапур, Јужна Кореја се примери дека стабилност и моќ не значат автоматски западен модел. Да очекуваш Русија да тргне по тој пат само затоа што Путин ќе го снема, значи да го мериш светот со еден единствен аршин.

Втората причина е самата Русија – земја без внатрешна кохезија. Жителите на западните урбани центри размислуваат како европски граѓани, додека огромните источни простори зависат од централна контрола од Москва и Санкт Петербург. Оддалечени региони како Јакутија биле вештачки населени заради ископ на ресурси и тешко можат да негуваат демократски аспирации додека се борат за опстанок. Една земја, безброј различни реалности.

Но најважната пречка е елитата. За разлика од советската ера, денешните руски елити немаат идеологија – имаат интереси. Путин изградил моќ преку мрежи на лојалност, систем на кланови во кој олигарсите функционираат како државни менаџери. А преобразбата во воена економија роди нови фракции на кои воените трошоци им се леб – и кои од мир би изгубиле сè.

Оттука и заклучокот што не звучи охрабрувачки. Либерален наследник што би сакал да ја заврши војната во Украина би предизвикал колапс на воено-индустрискиот комплекс и би ги загрозил интересите на токму оние што го држат системот. Поверојатен наследник, вели анализата, е некој тврд човек од безбедносниот апарат – менаџер на сила што ќе ги одржи студеновоените услови. Балканот ваквата логика ја препознава добро: кога моќта и парите се сврзани во ист јазол, оној што ветува дека ништо нема да менува секогаш има предност пред оној што ветува промена.