Најголемото јапонско излегување на берза оваа година не доаѓа од некој блескав ВИ-стартап, туку од компанија основана уште во 1977 година како обичен такси-оператор. Go, најголемата апликација за нарачка превоз во Јапонија, собра 88,6 милијарди јени (553 милиони долари) на берзата – и веднаш објави на што ќе ги потроши: роботакси и купувања.

Бројките зад Go се сериозни. 35 милиони преземања, 85.000 партнерски возила, 80 проценти од јапонскиот пазар на такси-апликации и покриеност во 46 од вкупно 47 префектури. Ова не е стартап со презентација и сон, туку компанија што веќе го држи пазарот. Сепак, акцијата на првиот ден заврши околу 4 проценти под почетната цена – инвеститорите аплаудираат, но внимателно.

Зад планот за автономни возила стои тврд проблем, не маркетинг. Јапонија нема доволно возачи – бројот на такси-возачи паднал за околу 20 проценти, населението старее и тој тренд тешко ќе се сврти. Роботаксито за Go не е играчка на иднината, туку одговор на празнина што веќе постои. Компанијата соработува со Waymo, подружницата на Alphabet, и ветува дека ќе вози целосно автономно, без човек во возилото, дури откако ќе ја потврди технологијата и ќе добие дозвола.

Меѓу инвеститорите се тешки имиња – BlackRock, Wellington и M&G. Тоа е знак дека големите пари веруваат оти иднината на транспортот во застарените општества е автоматизирана. Балканот сè уште има друг проблем – кај нас не недостасуваат возачи туку патишта по кои вреди да се вози. Но логиката е универзална: таму каде што луѓето ги снемува, машините доаѓаат да ја пополнат празнината. Прашањето е само кој ќе има контрола над таа машина кога ќе стане незаменлива.