Пожари и дрвокрадство, Керамидница по 61 година, 448 милиони сива економија, цевките од Шара

Огнот што не паѓа од небо

Директорот на Дирекцијата за заштита и спасување Стојанче Ангелов го кажа она што ретко се кажува од официјална позиција: дел од пожарите се палат намерно, за да се прикријат траги од дрвокрадство. Центарот за управување со кризи регистрирал 23 пожари на отворен простор само до 18 часот, осум од нив активни, а Скопје неколку ноќи по ред не се дише од чадот што доаѓа од огнената линија кон Косово. Огнот, вели Ангелов, се појавува токму таму каде шумата претходно била исечена. Тоа значи дека пожарникарите гасат последица, а причината стои на сечиштето со месеци пред да се запали.

Еден уапсен, дваесетина жаришта

Во струшкиот регион е уапсен маж на 85 години од Заграчани кој подметнал оган кај месноста „Лок“. Не изгорела ниту куќа ниту живот, но тоа е чиста среќа, не резултат на нечија работа. Соодносот е она што кажува сè: еден приведен наспроти дваесетина активни жаришта. Кога палењето отворен простор со децении завршува без санкција, информацијата што стигнува до секој следен потпалувач е дека тоа е бесплатно.

Шест децении од идеја до багер

Во Скопје багерите влегоа во Керамидница и почна уривањето на куќите на трасата на булеварот што во планската документација постои уште од 1965 година. Мостот „Генерал Михајло Апостолски“ стоеше изграден и затворен, а претходната градоначалничка се шегуваше дека ќе служи за ловење риба. Сега пробивањето почнува, но само до половина – кракот зад „Ист гејт“ е заглавен во судски постапки. Секој нов градоначалник ја наследува незавршената работа на претходниот и ја остава следната незавршена. Само куќите веќе ги нема.

Работа што никаде не е запишана

Во 2025 година 94.847 луѓе работеле неформално, што е раст од 11,5 отсто. Пресметките на синдикатите велат дека загубата за државата достигнува до 448 милиони евра годишно. Истовремено околу 73 проценти од формално вработените примаат плата пониска од просечната, а речиси секој втор работник има приход до 600 евра. Кога официјалната плата изгледа така, разликата меѓу пријавено и непријавено престанува да биде морална дилема и станува аритметика на преживување. Причините се низок даночен морал, недоверба и корупција – ниту една не се решава со инспекциска контрола.

Бројки што зависат од тоа кој ги чита

БДП скокна 4,3 отсто, а градежништвото 21,9 отсто – раст што отвора прашање колку од него е државно трошење наместо приватна активност. Паралелно, спорот околу долгот на патиштата од 350 милиони меѓу власта и опозицијата не е за тоа дали долгот постои, туку каде се запишува. Тоа е дискусија за сметководство, не за пари – а сметката е иста без разлика во која колона стои.

Природата што се брани сама

Од Шар Планина излезе последната цевка од Лешница и хидроцентралите во строго заштитената зона се сопрени. Тоа е ретка вест во која институција направила нешто пред да биде доцна. Во исто време, седум луѓе починале од западнонилска треска за неколку месеци, наспроти десет во претходните петнаесет години – бројка што бара одговор за тоа што се менува во контролата на комарците.

Полиција, дрога и возачки испити

Во Галичник петмина завршија во полициска станица откако од шаторите на местото „Стопанче“ се извадени марихуана, халуциногени печурки и таблети. Од соопштението недостасуваат количините – а токму тие ја делат личната употреба од организираното дело. Истиот ден 16 возачи се приведени за едно деноноќие, а 14 од нив никогаш не положиле возачки испит. Најстариот има 68 години, што значи дека возел децении без некој да го запре.

Гевгелија, Штип и грозјето во Кавадарци

Старата чаршија во Гевгелија конечно е пуштена во употреба по 27 дозволи за 27 објекти, а во Штип пастрмајлијата останува 250 денари и покрај поскапувањата. Полошо поминуваат лозарите: грозјето скапува во лозјата во Кавадарци додека се чека откуп, а пораката од терен е кратка – прво откуп, па после песна.

Тишина над Киев што трае точно три дена

Виткоф и Кушнер влегоа во Кремљ со план што никој не го видел, а нападите врз Киев запреа за три дена – но само врз Киев и само додека Американците се таму. Тоа не е примирје, туку распоред. Во Белград пак, министер за правда се појави на комеморација за осуден за геноцид, а Србија тврди дека државата нема ништо со тоа.

Полесниот дел од денот

Ракометот донесе добра вест – Вардар се враќа во Лигата на шампионите по четири години, а Ројевиќ е врзан за Охрид до 2029. Во НБА Бен Симонс се враќа за 3,5 милиони долари, а на Ју Ес Опен инфлуенсери правеле фотосесија среде меч додека судијата ја замолчуваше публиката.

Денот има една линија што ги врзува потешките вести: секаде има институција што знаела, но проработила предоцна или воопшто не проработила. Шумата е исечена пред да изгори, работникот е непријавен пред пензијата да недостига, булеварот чека шест децении на хартија. Пожарот, како и сè друго денес, е само моментот кога тоа станува видливо.