Фирмата се вика River AI, излезе од сенка во јуни, и штотуку собра 1,1 милијарда долари (околу 950 милиони евра) во рунда што формално се води како seed или Серија А. Возраст на компанијата во моментот на затворањето: два месеца. Ја предводат General Catalyst и AMP PBC, а во неа влегоа и Nvidia, AMD Ventures, Y Combinator и сингапурскиот државен фонд Temasek.

Основачот Igor Babuschkin не е случајно име – тој е соосновач на xAI, со поранешни станици во DeepMind и OpenAI. Тоа е делот од приказната што ги отвора вратите. Милијарда долари не одат кон производ, бидејќи производ речиси и да нема – одат кон биографија и кон теза.

Тезата, за разлика од многу други, барем е конкретна. Babuschkin тврди дека целиот склоп мора да се изгради одново: „обуката, моделите, продуктниот слој и нов хардвер што му дозволува на личната вештачка интелигенција да живее блиску до тебе”. Наместо агенти што ги заменуваат работниците, тој сака агенти што секој корисник сам ги обучува. Во својот текст при лансирањето ги опишува како „чувари ангели: тивко присутни, на твоја страна” – и додава дека тие „ќе бидат твои, а не нечии туѓи”.

Комерцијално, River веќе продава пристап преку програмерски интерфејс, наплатен по милион токени, со цена зависна од избраниот отворен модел. Понудата им дозволува на програмерите да ги дотеруваат отворените модели наместо да се обидуваат да го наговорат туѓиот. Фирмата вети дека „секое претпријатие може да заврши сложена обука за 15 до 20 минути без сопствен инфраструктурен тим, со заштеда од два до четири пати во однос на затворените алтернативи”.

Тие бројки доаѓаат од соопштението на самата компанија, не од независна проверка – што е важна разлика кога цената на рундата се брани со ветување за перформанси. Вреди да се забележи и кој ги дава парите: Nvidia и AMD инвестираат во фирма чиј производ бара нивни чипови. Тоа не е измама, тоа е нормална индустриска логика – но не е ни неутрален знак на доверба во пазарот.

Има вистински повод за таквата теза. Компаниите полека сфаќаат дека не сакаат да зависат од еден затворен модел, и се движат кон мешавина што вклучува и отворени тежини. Знаењето како се дотерува таков модел по обуката е тесното грло – и точно во таа дупка River се обидува да влезе.

Останува старото прашање, оној вид што на Балканот го знаеме од друга сфера: што значи кога капиталот пристига пред производот? Во случајот на River, одговорот сè уште не е напишан. Она што е напишано е износот – милијарда и сто милиони долари во каса, и две месеци стаж со кој треба да се оправдаат.