Иднината на војувањето не пристигна со свечена промоција, туку низ калта на украинскиот фронт. Американската компанија Forterra откри дека повеќе од 100 нејзини автономни возила веќе девет месеци се распоредени во борбените зони во Украина – најголемото борбено распоредување на самоуправувачки копнени возила од американска одбранбена компанија досега. Јавноста дозна дури сега.

Причината за копнените роботи е сурово едноставна. Дроновите создадоа фронт каде, како што вели американскиот наредник Кори Вилкенс, „нема каде да се скриеш” – секое движење на отворено значи мета за летала со експлозив, артилерија и мини. Затоа снабдувањето, муницијата и евакуацијата на ранети сè почесто се препуштаат на машини. Возилата Lancer, изградени врз теренски возила Polaris со сопствен сензорски систем, носат до 750 килограми товар – тројно повеќе од украинските батериски роботи – и добија клучна надградба на терен: антена за Starlink.

Бројките од девет месеци работа: над 4.000 километри поминати низ повеќе од 1.100 мисии, околу 350 тони пренесен товар и 52 евакуации на ранети. Украински војник, чиј идентитет е заштитен, е директен: „Ова е најважното безекипажно возило во Украина. Умираме да добиеме уште.” Дел од возилата се изгубени – најчесто заглавени во длабока кал, каде руските сили ги гаѓаат на мира.

Но зад маркетиншкиот сјај се крие отрезнувачка вистина: во вистинска борба возилата главно ги управуваат војници од далечина. Автономијата знае да вози низ терен, но не знае да препознае непријател и да реагира – а на фронт токму тоа е разликата меѓу алатка и играчка. Forterra, со над 500 милиони долари инвестиции зад себе, сега ги комбинира алгоритмите од самоуправувачките автомобили со генеративна ВИ за возилата да „размислуваат” во непредвидени ситуации. Украина, сакала-неќела, стана најголемата тест-лабораторија на светот – а искуствата од таа лабораторија утре ќе ги купуваат армии што никогаш не виделе кал.