Тирана во пламен трет ден: студентскиот бунт стигна до министерствата, Рама не мисли да си оди

Тирана трет ден по ред мириса на солзавец. Протестите што почнаа во вторник како студентско незадоволство прераснаа во судири со полицијата, запалени државни згради и искршени банки. Премиерот Еди Рама одговара дека за оставка нема ни збор.

Почетокот беше речиси скромен. Студентите излегоа поради скапото школување, лошите услови на универзитетите и слабите изгледи за работа по дипломата. За неколку дена тоа прерасна во поширок бунт против владата, со обвинувања за корупција и со едно барање што се слуша на секој плоштад: Рама да си оди.

Осум институции на мета

Најжестоко беше вчера. Според албанските медиуми, нападнати се најмалку осум државни институции, меѓу кои министерствата за образование, за внатрешни работи и за економија. Во неколку министерства избија пожари. Демонстрантите кршеа прозорци, превртуваа контејнери, палеа предмети на улиците и фрлаа молотовови коктели, а страдаа и банки, продавници и друг приватен имот. Полицијата одговори со солзавец и водени топови.

Билансот: 55 уапсени само за вчерашните немири и кривични постапки против уште 98 лица. Меѓу уапсените се и двајца малолетници, на 15 и на 17 години. Повредени се најмалку 23 полицајци и шест граѓани, а албанските медиуми јавуваа и за повеќе повредени полицајци во подоцнежните судири.

Во меѓувреме, на улиците на Тирана е снимена колона возила што локалните портали ги опишуваат како воени. Официјална потврда дека војската е вклучена во смирувањето на протестите нема, а никој не објасни ниту зошто возилата биле таму. Кога воени возила се појавуваат во престолнината, а власта молчи, молкот станува порака сам по себе.

Рама: избори, не револуција

Рама ги одби повиците за оставка. „Што се однесува до повиците за мојата оставка, владите се менуваат на демократски избори. Минатата година имавме избори, а не револуција“, порача тој. Рече дека е подготвен да разговара за проблемите во образованието, но ги осуди нападите: „Нападите врз институциите, уништувањето на јавниот имот и загрозувањето на јавната безбедност немаат никаква врска со оправданите барања на студентите.“

Формално, тој е во право – на минатогодишните парламентарни избори освои четврти мандат. Но Рама е на власт од 2013 година, па повеќето студенти што сега протестираат речиси и не паметат друг премиер. Колку вредат изборните победи ако младите сепак заклучуваат дека единствениот начин да бидат слушнати е улицата?

Фламинга, луксуз и зетот на Трамп

Студентскиот бунт не падна од небо. Незадоволството трае со месеци, а дополнително го потпали проектот за луксузен туристички комплекс во лагуната Нарта на југот на земјата, поврзан со Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп. Критичарите велат дека проектот го загрозува заштитениот екосистем, а движењето што се роди од тие протести го доби името „Фламинго револуција“. Колку пати на Балканот заштитената природа се покажала поевтина од нечија инвестиција?

Протестите не стивнуваат. Студентите и средношколците повторно ја бојкотираа наставата, дел тргнаа кон парламентот, каде полицијата ги растера, а солзавецот повторно полета пред Министерството за образование. Бојкотот се прошири и во Елбасан, Скадар и Драч.

Делегацијата на ЕУ во Албанија го осуди насилството и уништувањето на јавниот и приватниот имот, нагласи дека правото на мирно собирање и слободата на изразување мора да се почитуваат и повика на воздржаност и дијалог. Совршено избалансирана изјава која никого не обврзува на ништо. По студентските протести во Србија, Тирана е уште една балканска престолнина каде младите го кренаа гласот. Дали Брисел ќе ги чуе пред да изгорат уште неколку министерства?