Не стариме постепено. Тоа е порaкaта на студија која ги шокираше истражувачите од Стенфорд кога ги извадоа резултатите. Човечкото тело старее во два дека-инфе – околу 44 години, и потоа околу 60 години. Тоа не е градуелен пад. Тоа се резки молекуларни промени кои се случуваат сите одеднаш, без претходно предупредување.

Шефот на истражувањето, Мајкл Снајдер, генетичар во Стенфорд, го кажа без украси: „Не се менуваме постепено со време, се случуваат драматични промени. Средината на четириесеттите и почетокот на шеесеттите покажуваат драматични промени без оглед на типот на молекула.” Тоа е речиси клиничка изјава, но звучи личен опит за секого што има 44 години и одеднаш чувствува нешто различно во утрешните утра.

Студијата е спроведена со техничка прецизност каква ретко се гледа во медицински истражувања. 108 возрасни луѓе биле следени неколку години. Анализирани се 135.239 биолошки одлики – РНК, протеини, липиди, и микробиом примероци. Учесниците дале просечно по 47 примероци за 626 дена. Вкупно се собрани 246 милијарди податочни точки. Тоа е истражување кое не остава простор за случајност.

Што се менува на 44 години? Липиден метаболизам, обработка на кафеин и алкохол, кардиоваскуларно здравје, кожа и мускули. На 60 години – метаболизам на јаглехидрати, кафеин, имунолошка регулација, бубрежна функција. Тоа објаснува зошто човек кој до 43-та годинава пиел кафе без проблем, на 45-та одеднаш не може да го толерира. Тоа не е „психичка работа”, тоа е молекуларна.

Интересно е дека истражувачите ја исклучија менопаузата како основна причина за промените на 44 години. Сјаотао Шен, главниот автор, објасни: „Иако менопаузата може да придонесе за промените во средината на четириесеттите кај жените, други значајни фактори веројатно ги влијаат и двата пола.” Жените и мажите ја имаат истата биолошка прекрстница на 44, што значи дека одговорот е поширок од хормоните.

Што да се направи? Истражувачите не препорачуваат специфичен план. Но забелешката е јасна – луѓето на 40 и 60 треба да го преоценат начинот на живот. Тоа што работело пет години порано можеби нема да работи сега. Алкохолот, ноќното јадење, празните вежби – сè тоа ги тежее повеќе на 44 отколку на 39. И тоа не се ваши имагинации.

За балканските читатели, ова е научна потврда на она што бабите ни го кажуваа со други зборови – „по 40-та годинава сè се менува”. Тие не имале РНК анализи, но имале набљудување. И сега Стенфорд го потврдува. Сегашната генерација на 40-годишници може да го искористи тоа знаење – и да го планира следните пет години со повеќе внимание отколку секоја претходна.