Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет објави фотографија од урнат торањ во иранското пристаниште Чабахар. Без многу објаснување, без контекст, без ни да ја наведе локацијата – само сликата од објектот што паѓа. Локацијата ја потврдија агенциските извештаи, а иранските државни медиуми потврдија дека тоа е трет бран напади врз истото пристаниште.

Техеран тврди дека урнатата зграда служела за надзор на комерцијалниот поморски сообраќај. Американската страна не се согласува – познато е дека иранската Револуционерна гарда работи во пристаништата низ целата земја. Кој е во право? Тоа е прашање на кое одговорот, како обично, зависи од тоа кој ја држи камерата.

Зошто Чабахар и зошто токму сега

Чабахар не е кое било пристаниште. Тоа е единствениот директен излез на Иран кон Индискиот океан надвор од Хормузскиот теснец – значи, единствената рута што не зависи од најтесното и најнапнатото грло во светската трговија. Тоа е и клучна точка на меѓународниот коридор ИНСТЦ, кој ја поврзува Индија со Иран, Русија и Европа. За Индија е геополитички адут: пристап до Авганистан и Средна Азија без да мора да поминува низ Пакистан. И, се разбира, противтежа на кинескиот развој на блиското пристаниште Гвадар.

Кога сето тоа го знаете, сликата на урнатиот торањ добива поинаква тежина. Ова не е удар врз војничка касарна. Ова е удар врз логистика – врз мостот меѓу Азија и Европа. Војната се пресели од воените цели кон инфраструктурата што прави трговијата да функционира.

Шестата ноќ по ред

Иранскиот одговор дојде утрото – нов бран напади врз американските воени објекти во Персискиот Залив, откако американските сили шеста ноќ по ред гаѓаа воени цели во Иран. Со тоа минатомесечното примирје е официјално мртво. Американското Централно командување соопшти дека борбени авиони, беспилотни летала и воени бродови погодиле десетици ирански воени цели – крајбрежен надзор, противвоздушна одбрана, воена логистика и поморски капацитети. Целите биле на островот Кешм и во близина на Бандар Абас, каде што се наоѓаат најголемото иранско трговско пристаниште и објекти на морнарицата.

Иран возврати со проектили и дронови врз американски бази во соседните држави. Меѓу целите била и воздухопловна база во Јордан, а иранската војска соопшти дека гаѓала американски цели во Бахреин и Кувајт. Во Доха, главниот град на Катар, сведоци пријавија звуци од експлозии. Катарското Министерство за внатрешни работи потврди дека едно дете е повредено од гелер.

Едно дете во Доха

Едно дете во Доха. Ниту американско, ниту иранско – катарско. Дете кое нема врска ниту со Хормуз, ниту со Чабахар, ниту со кој кого надгледувал во кое пристаниште. Иранските медиуми пријавуваат и дека се погодени пет мостови, железничката станица Бандар Хамир и аеродромот Ираншахр. Мостови и станици не пукаат назад.

Балканот ја знае оваа сцена напамет: кога големите ќе почнат да си пораќаат пораки преку инфраструктура, пораката секогаш пристигнува кај некој што не ја барал. Прашањето не е кој ќе го урне следниот торањ. Прашањето е кој воопшто уште брои колку торњеви останале – и дали некој на крајот ќе одговара за детето во Доха.