Две недели американски авиони удираа по ирански цели. Во сабота, без најава и без објаснување, бомбардирањето запре. А во недела американскиот претседател, од авионот, им кажа на новинарите дека сега се разговара.

„Во моментов зборуваме”, изјави Доналд Трамп пред новинарите на Air Force One. Според него, Иран сака преговори „затоа што многу силно ги удривме”. И додаде реченица што ја открива целата логика на овој петмесечен судир: „Имаме добри разговори. Мислам дека има добри шанси нешто да се случи. Ако се случи, добро. Ако не, се враќаме на она што го правевме пред два дена.”

Значи, мирот овде не е цел. Мирот е пауза со рок на траење, во која едната страна отворено кажува дека прекинот на огнот трае точно колку што ѝ одговара. Дипломатијата и бомбите не се две различни фази – тие се два режима на истиот уред, а прекинувачот е кај едниот човек.

Кој навистина ја бара оваа пауза

Според извори, воените советници му укажале на Трамп дека бомбардирањето ги достигнало своите стратешки граници. Тоа е поинаков начин да се каже дека понатамошното удирање повеќе не носи резултат кој вреди. Значи паузата не дојде од совест, туку од сметководство – кога војната престанува да враќа, се вклучува преговарачкиот тон.

А дека прекинот на огнот е поим со многу лабава дефиниција, покажаа истите тие денови. И покрај американското запирање, во понеделник Саудиска Арабија, Јордан и Ирак пријавија напади со дронови. Саудиските власти тврдат дека вооружени групи поддржани од Иран пуштиле дронови кон нафтени цели, вклучително и во Ријад. Секој што кажува дека огнот престанал, треба прво да ги праша тие што се под него.

Пазарот реагираше побрзо од дипломатите

Најбрзиот и најискрениот одговор дојде оттаму каде што секогаш доаѓа – од берзата. Брентот падна за околу осум до девет проценти по објавата за прекин на огнот и по Трамповите изјави, и се спушти под 89 долари за барел.

Тоа е бројката што кажува повеќе од сите соопштенија заедно. Осум проценти за неколку часа значи дека пазарот со месеци држел цена на страв, не цена на нафта. И значи дека истиот тој страв може да се врати за исто толку часа, доколку „се вратиме на она што го правевме пред два дена”.

Регион кој ја помни секоја своја војна знае колку вреди примирје што не е потпишано никаде. Прашањето не е дали ќе има договор – прашањето е кој ќе одлучува кога паузата ќе заврши, и дали некој воопшто ќе биде прашан.