Со години постоеше неизговорен договор меѓу Кремљ и жителите на Москва: вие живеете нормално, а војната е некаде далеку, на туѓа територија. Тој договор сега се распаѓа – бидејќи украинските дронови сè почесто стигнуваат до руските градови, и носат го конфликтот таму каде досега го немаше.

На 17 мај, над 500 дронови ја нападнаа московската област; најмалку тројца луѓе загинаа. Санкт Петербург беше погоден часови пред економски форум во Кремљ, а на жителите им беше кажано да останат дома. Во Химки, само 18 километри од центарот на Москва, оштетена беше станбена зграда. Војната, со други зборови, веќе тропа на балконите.

Елена Владимировна, 56-годишна мајка од московската област, раскажува како нејзиниот стан се запалил по удар на дрон – и изразува благодарност што преживеала. Нејзиниот сосед Максим го опишува новото секојдневие со една горчлива реченица: „Сега имам два мобилни телефони, знаете на што мислам” – алузија на државниот надзор што расте заедно со стравот.

Социјалната антропологичарка Александра Архипова го опишува распадот на оној стар, тивок договор: „За вас војна нема”, беше пораката што Кремљ им ја испраќаше на московјаните со години. Сега таа порака веќе не важи. А бројките покажуваат и нешто длабоко: според Левада-центар, во април 62 проценти поддржувале мировни преговори, наспроти 27 проценти за продолжување на воената операција.

Балканот ја знае оваа динамика напамет – војната е апстракција сè додека не стигне до твојот двор. Кога ракетите паѓаат на туѓа земја, лесно е да се молчи; кога ќе се запали соседната зграда, одеднаш сите имаат мислење. Прашањето што Русија сега си го поставува тивко е истото што многу народи го научиле на тежок начин: колку долго може една држава да води војна што нејзиниот народ почнува да ја чувствува на своја кожа?