Waymo, фирмата за автономни возила во сопственост на Alphabet, објави дека планира да пушти услуга со роботакси во Минхен. Најавата дојде месеци откако компанијата отвори свој правен субјект во Германија, што значи дека подготовките траат подолго отколку што изгледа од соопштението.

Патот до првиот платен превоз е долг и Waymo не крие колку. Прво се вози рачно за да се мапираат улиците. Потоа се тестира со човек зад воланот. Потоа човекот се вади, но во возилата седат само вработени, новинари и поканети гости. И дури тогаш, ако регулаторот каже да, услугата се отвора за јавноста. Компанијата вели дека соработува со германската Сојузна управа за моторен сообраќај (KBA), со покраинските власти и со локалните органи, и дека комерцијалниот превоз го очекува кон крајот на 2027-та. Значи, вест за нешто што ќе се случи за повеќе од една година.

Зошто Германија, а не некоја друга европска земја? Затоа што Германија пред повеќе од пет години донесе законска рамка за автономно возење и со тоа стана прва во Европската унија што регулира возила од ниво 4 – системи што возат сами, без очекување човек да преземе, во определени услови. Законот дојде пред возилата. Тоа е редоследот што кај нас ретко го гледаме.

И резултатот се гледа. Според последните податоци на KBA, дозволи за тестирање во Германија имаат Mobileye и Volkswagen, а исто така британскиот стартап Wayve и израелскиот Autobrains – иако мнозинството од нив се на ниво 3, каде возачот сепак мора да може да преземе. Waymo, интересно, во моментот нема ниту една дозвола таму. Најавата доаѓа пред документот.

Германија не е единственото европско бојно поле. Лондон се обликува како втор терен: Waymo вели дека комерцијална услуга таму ќе пушти во текот на 2026-та, што ќе ја стави лице в лице со Wayve и нејзиниот партнер Uber, додека кинескиот Baidu веќе тестира во градот заедно со Lyft и Freenow. Американски, британски и кинески системи што се натпреваруваат кој прв ќе вози низ европски град – а европските фирми се главно во улога на партнер или полигон.

Балканот во оваа приказна не се спомнува со ниту еден збор, и тоа е поентата. Технологијата не оди онаму каде има најмногу возила, туку онаму каде има закон што знае што да прави со неа. Минхен не го добива роботаксито затоа што е богат град, туку затоа што некој пред пет години седнал и напишал правило за нешто што тогаш не постоело.