Зеленски потврди дека украинските поморски дронови онеспособиле два руски нафтени танкери во близина на пристаништето Новоросијск. Тоа се танкери од таканаречената „руска флота во сенка” – бродови кои поминуваат под туѓи знамиња и со изменети идентитети, и кои се клучни за продолжување на руските нафтени извози надвор од западните санкции. Овој пат, операцијата ги стасала пред да го напуштат пристаништето.

„Флотата во сенка” е термин кој аналитичари го користат за околу 600 бродови кои Москва ги ползи за извоз на нафта надвор од G7 ценовниот прекин. Тие бродови вообичаено се регистрирани во земји како Гвинеја, Камерун, или Маршалови острови. Имаат различни поседници на хартија. Често менуваат знамиња. И сите тие техники имаат една цел – да направат тешко да се применат западните санкции на нивните операции.

Операцијата на украинските поморски дронови е важна за повеќе причини. Прва – географска. Новоросијск е руско пристаниште на Црно Море, не е во опсег на стандардни ракетни системи. Дроновите кои Украина ги развива – евтини, со долг опсег, со полу-автономно навигација – можат да го затворат тој јаз. Втора – политичка. Кога тие два танкери пропаднат, цената на руската нафта во Азија скока. И Москва губи приходи без потреба од големи воени операции.

Третата причина е симболична. „Флотата во сенка” со години функционира мирно. Аналитичарите ја опишуваа како „непробивна”. Сега, еден напад со евтин украински дрон – и системот покажува дека има пропуст. Тоа значи дека во секое идно настан, дури и без војна со Украина, тие 600 бродови ќе мораат да платат повисоки осигурувања и да поминат по подалечни рути. Што значи: повисоки оперативни трошоци за Кремљ.

За Балканот ова не е директно важно, но има важни последици. Цените на нафтата зависат од осигурувачка стабилност на руските извози. Кога Кремљ губи еден танкер, цената на бренд за неколку дена скока 1-2 проценти. Кога губи два – повисоко. И секоја такса на пумпите во Скопје е поврзана и со таа далечна динамика. Не директно, не очигледно – но реално. Балканот секогаш плаќа дел од сметката на големите играчи.

Што не нагласува Зеленски е важно колку и она што го кажува. Не зборува за колку дрона биле потрошени, колку биле успешни, и колку биле снимени. Тоа е оперативна тајна. Но проценките на западните аналитичари сугерираат дека успешноста на украинските поморски дронови во последните месеци е помеѓу 20 и 30 проценти – 70 проценти не стасуваат до целта. Сепак, ефектот е значаен. Затоа што кога цел е 1.000 долари дрон против 50-милионска танкер, дури и една успешна од четири е економски екстремно поволна.