Претседателот на Здружението за градежништво при Стопанската комора, Андреја Серафимовски, во гостување во „Топ Тема“ на Телма ТВ оцени дека е прерано да се прогнозира дали цените ќе се стабилизираат или ќе продолжат да растат. Нагласувајќи дека индексот се пресметува врз основа на огласени, а не на реализирани продажни цени.

Кога индексот на цените на становите се темели на огласени наместо на реализирани цени, се отвора сериозно прашање – дали добиваме реална слика за пазарот или пазарна перцепција што ја билда вредноста на капиталот?

Огласената цена не е продажна цена. Таа е желба, очекување или стратегија на продавачот. Ако таквите цени станат основа за индекси, проценки и анализи, тогаш лесно може да се создаде слика за постојан раст и поскапување, иако реалните трансакции кажуваат нешто друго.

Во ваков систем се отвора простор за искривени перцепции, а некои ќе кажат и за „порачани проценки“ што одат во прилог на одржување и надувување на вредноста на капиталот – особено на пазарот на недвижности.

Прашањето е едноставно: ако становите навистина се продаваат по тие цени, зошто индексот не се базира на реални договори, нотарски трансакции и реализирани плаќања?

Бидејќи пазарот не го прави огласот. Пазарот го прави купувачот што навистина платил.

Во пракса, огласената цена често е повисока од цената по која станот навистина се продава, поради преговарања, попусти и пазарни корекции. Така, стан огласен за 120.000 евра може реално да биде продаден за 105.000 или 110.000 евра.

Со ваква методологија се создава ризик индексот вештачки да прикажува раст на цените и да даде искривена слика за пазарот на недвижности.