„Ако изгубиме избори, гласовите пак ќе ги избројам јас. Ако победат, истата вечер ќе им честитам и ќе кажам дека на власт дојдоа најлошите можни луѓе. Ќе им се смеам предизвикувачки од притвор, од затвор и од гроб.”

Тоа го изјави Александар Вучиќ, на државна телевизија, за сопственото евентуално губење на избори. Не е изјава на човек кој планира мирна предавка на функција. Тоа е изјава на човек кој веќе размислува за притвор – и кој сака сите да го чујат како за тоа не се плаши.

Изборите доаѓаат, и тоа наскоро

Вучиќ соопшти дека парламентарните избори најверојатно ќе бидат во октомври, а претседателските можеби кон крајот на декември 2026 или во јануари 2027. Тврди дека нема да бега од земјата ако Српската напредна партија изгуби. Тврди и дека неговата листа ќе биде значително помлада од студентската.

Контекстот е поважен од распоредот. Србија е во протести веќе месеци, откако во ноември 2024 година настрешницата на железничката станица во Нови Сад се сруши и уби 16 луѓе. Демонстрантите оттогаш велат едно исто: тоа не беше несреќа, тоа беше корупција во бетон. Од таа настрешница израсна движење кое сега има своја изборна листа.

А одговорот на власта? Државните медиуми систематски ги оспоруваат кандидатите на студентската листа. Не програмата – луѓето.

„Кој си бре ти?”

На 10 јули власта пушти антикорупциски портал со име „Ко си бре ти?”. За три недели, според сопствените бројки, 10.000 пријави и одговори на околу 3.500 од нив. Значи: власта против која се протестира поради корупција отвори портал за пријавување корупција, и тоа со име кое звучи како реплика од улична расправија.

Дали некој навистина верува дека 10.000 пријави низ портал на власта ќе стигнат до оние кои ја потпишаа таа настрешница?

Западот како виновник

Вучиќ и во ова интервју го посочи вообичаениот адресат. Тврди дека Европа и Соединетите Држави „наградуваат луѓе во Србија кои би го изгазиле правниот поредок, убивале луѓе и незаконски ги апселе”. Тоа е реторика која добро се препознава – кога домашниот притисок расте, надворешниот виновник е најефтината одбрана на пазарот.

Рече и дека не се плаши од ништо „освен од Бога, од судот на историјата и од судот на својот народ”. Три инстанции, ниту една од кои не е суд во Белград.

Зошто ова е важно и од оваа страна на границата

Србија влегува во изборна година со претседател кој јавно ја спомнува можноста да заврши во затвор, со движење израснато од шеснаесет мртви луѓе и со државни медиуми претворени во партиско орудие. Тоа не е внатрешно српско прашање – тоа е најголемата политичка машина во регионот која се движи кон точка на кршење.

Балканот таа сцена ја знае напамет: власт која тврди дека ќе ги брои гласовите сама, опозиција која излегува од трагедија, и Запад кој наизменично е партнер и заговорник. Разликата е што овој пат сè е кажано пред камери, без потреба од читање помеѓу редови.

Октомври е близу. А изјава за притвор и гроб, дадена месеци пред избори, обично не е шега – тоа е подготовка на публиката.