Буково гори пак, руда кај изворите на Струга, модуларните болници без обвиненија, леб по 126 денари

Буково гори, а одговорот е уште земја

Депонијата „Буково” кај Охрид пак се запали, а чадот повторно стигна до Крушје. Оваа година на депонијата се донесени над осум илјади кубни метри земја за покривање и стабилизација – и депонијата сепак изгоре. Тоа е технологијата: оган во депонија не се гаси, тој се покрива и чека под површинските слоеви отпад. Трајното затворање зависи од регионалниот центар во Новаци, најавен за крајот на 2027 година. Дотогаш селата под депонијата бројат лета, не денови.

Триесет пати над дозволеното, шест месеци по забраната

Струга остана без вода за пиење и за миење раце затоа што двајца луѓе и една фирма копале руда покрај изворите Шум без концесија, на приватни, туѓи и државни парцели. Измерените вредности во водата ги надминале дозволените за повеќе од триесет пати. Најтешкиот детал не е копањето – обвинителството уште пред шест месеци издало мерки со кои им се забранувало да пристапуваат до тие парцели. Забраната постоела, копањето продолжило, водата се загадила. Двајцата од Велешта одговараат за она што го направиле. Прашањето кое останува без адреса е кој требало да провери дали забраната воопшто се почитува.

Триесет и седум пожари за деноноќие, и Армија пред катастрофата

Триесет и седум пожари за едно деноноќие, пет сè уште активни. Најтешко е кај Чаниште во прилепско, каде огнот се движи во четири крака. За првпат ова лето превентивно се ангажираат припадници на Армијата – не како реакција на катастрофа, туку како подготовка за неа. Тоа е искрено признание дека противпожарните единици сами не стигнуваат. Списокот на изгаснати пожари е подолг од списокот на активните, а во него се повторуваат ѓубришта, напуштени ниви и стрништа. Тоа не се пожари што паѓаат од небо.

Пет години, три обвинителки, нула обвиненија

Обвинителството за организиран криминал го затвори предметот за јавните набавки за деветнаесет модуларни болници. Предметот беше отворен на 10 септември 2021 година, два дена по пожарот во тетовската модуларна болница во кој загинаа четиринаесет луѓе. Набавките биле финансирани со заем од Светска банка, па за нив важеле меѓународните правила, а не домашниот закон. Затворен предмет не е ослободителна пресуда – обвинителството не рече дека сè било во ред, туку дека нема доволно докази. Тоа се две различни работи. Правното прашање е затворено; она како на еден предмет отворен по смртта на четиринаесет луѓе му требаа пет години и три обвинителки не е.

Леб по 126 денари и седумстотини душеци

Државниот завод за ревизија го објави наодот за студентскиот дом „Пелагонија”: леб набавуван по 126 денари за килограм додека пазарната цена била околу 70. Механизмот е поинтересен од цената – лебот бил договорен по 57,46 денари за килограм, но фактурирањето одело по принцип едно парче е еден килограм. Ревизорите нашле и 250 душеци во вредност од 1,174 милиони денари што не биле ставени во употреба, врз претходно набавени 450, и опрема од 21,563 милиони денари незаведена во книгите. Студентскиот дом постои за да им овозможи на студентите да преживеат во Скопје со минимални пари.

Вода, автобуси и поплави: инфраструктурата што чека дефект

Ист ден, три слики од истата мрежа. Еден гром ја остави Битола без вода на над триесет степени откако удри во пумпната станица „Довлеџик” – кај критична инфраструктура заштитата од гром не е луксуз, туку дел од проектот. Град Скопје ги мапирал трите точки што се поплавуваат по секој силен дожд и изработил технички решенија, но изработил не значи изведол. А ЈСП ја врати 37-ката со нова траса, но со четири поаѓања и без викенд – меѓу 08:10 и 14:10 нема ниту едно поаѓање, што ја прави линија за средношколци, не за населба.

Сметките: дизел на 100 денари, школо на 10,5 отсто од буџетот

Дизелот чука на 100 денари по поскапување од 6,5 денари, акцизата е веќе намалена, а ДДВ-то засега не се допира. Владата ја следи состојбата. Во исто време училишната кошничка се враќа – мерка што лани заштедила 3.000 денари за две деца, додека школувањето јаде 10,5 отсто од буџетот на домаќинството. Мерката трае до 15 септември; сметките траат цела година.

Добрата вест: Охрид пак има педијатрија 24 часа

По пет години пауза, педијатриското одделение во Охрид пак работи деноноќно – десет илјади прегледи за една година, наместо возење деца во Струга затоа што немало специјалисти. Одделението се врати. Основната опрема, вклучително и чаршафите, дојде преку донации од граѓани. Тоа е истовремено добра вест за пациентите и точна дијагноза за буџетот.

Кај соседите и подалеку

Дунав ја запре нуклеарката: по 52 години Козлодуј намалува производство затоа што реката пресуши. Италија ги држи мигрантите во Албанија, каде за пет недели се регистрирани 42 инциденти, а ЕУ размислува да го копира моделот. Во Украина две лансирања на Патриот над Киев завршија неуспешно, а дронови удрија во граничен премин кон Молдавија. Вашингтон пак ги најави најстрогите санкции досега против Иран, а вистинската порака е адресирана до Пекинг.

И нешто полесно

Вардар се испоти против Нексе, а Партизан се враќа во елитата по тринаесет години. Во НБА 88 милиони за 54 натпревари е бројка што ќе се цитира цела сезона, додека Дончиќ ги носи Лејкерс на Блед. А Милос има седумдесет плажи и ниту една не личи на другата – островот што ја испрати Венера во Лувр, а си остави копија.

Денот има иста форма на повеќе места: некој веќе знаел, некој веќе напишал дека нешто мора да престане, и нешто сепак се случило. Забрана пред шест месеци кај изворите Шум. Осум илјади кубни метри земја на „Буково”. Технички решенија за поплавите во Скопје што стојат изработени. Разликата меѓу документ и извршување е местото каде што овој ден се одвиваше – и во потешкиот дел од него, никој сè уште нема име.