Ерменија конечно го кажа гласно тоа што со години го зборуваше на половина уста. Премиерот Никол Пашинјан изјави дека земјата нема да се врати во активностите на Организацијата на договорот за колективна безбедност (ОДКБ) во следните пет години и дека наскоро ќе го покрене формалниот процес за поднесување барање за членство во Европската унија.

„Немаме планови да се вратиме во ОДКБ во наредните пет години. Со сигурност можам да кажам дека нема да ја интензивираме нашата работа во рамките на ОДКБ“, рече Пашинјан при претставувањето на програмата на новата влада во парламентот.

Од замрзнување до посакувано исклучување

Досега Ерменија зборуваше само за замрзнување на членството. Овојпат Пашинјан отиде подалеку – потсети дека повелбата на организацијата предвидува можност за исклучување на држава членка, и порача дека таков исход всушност би му ја решил дилемата на Ереван за тоа дали сам треба да излезе од сојузот.

Тоа е реченица што вреди да се прочита двапати. Премиер на држава членка отворено вели дека би му одговарало неговата земја да биде исклучена од воениот сојуз во кој е. Тоа не е дипломатски сигнал – тоа е барање за развод, кажано наглас, пред парламент.

Планот кон Брисел, чекор по чекор

Пашинјан најави дека Ереван „во блиска иднина“ ќе ја покрене процедурата за поднесување официјална пријава за членство во ЕУ. Редоследот е внимателно поставен: прво официјално барање до Брисел, потоа чекање на одговор, потоа евентуален договор за мапа на патот, и дури на крајот прашањето за членство се изнесува пред граѓаните на референдум.

„Ерменија е моментално единствената земја со која Европската унија води активни преговори за визна либерализација“, рече Пашинјан, додавајќи дека очекува безвизен режим до 2029 година.

Кремљ одговори без да трепне

Портпаролот на рускиот претседател, Дмитриј Песков, порача дека Ерменија слободно може да го напушти ОДКБ ако смета дека тоа е во нејзин национален интерес, и дека Москва е отворена за таква одлука. Мирен тон, никаква драма – и токму затоа вреди да се забележи. Кога голем играч не се противи на заминувањето на еден сојузник, тоа обично значи дека сметката е направена на друго место.

Балканот ја познава оваа фаза

Ерменија влезе во делот што овој регион го поминува со децении: излегуваш од една структура пред да влезеш во друга, а тој меѓупростор е точно местото каде што држава е најранлива. Пашинјан игра на време – барање, одговор, мапа, референдум – и секој од тие чекори зависи од расположението на некој друг.

Ветувањето за безвизен режим до 2029 звучи конкретно затоа што има датум. Но колку регионални влади досега излегоа пред граѓаните со точна година, а потоа таа година тивко се придвижи? Тоа не е замерка кон Ереван – тоа е она што секој што чека на европска врата веќе го знае.

Ерменија ја донесе одлуката. Останатото не е во нејзини раце – и тоа е делот кој боли.