Два напади на струјната мрежа во Германија за помалку од 24 часа. Не хакерски, не дигитални – луѓе кои физички дошле до кабли и трафостаници и ги пресекле. Тоа е разлика која многумина ја пропуштаат, а таа е клучна: не мора да си држава со кибер-армија за да оставиш стотици илјади луѓе без струја. Доволни се клешти и мапа.

Вториот удар се случил кај трафостаница во близина на Келн. Непознати лица намерно предизвикале краток спој на високонапонски кабли, а неколку блока од термоцентралата во Бергхајм останале одвоени од мрежата. Ден претходно, во Бранденбург јужно од Берлин, експлозија уништила далноводи кај друга термоцентрала. Две различни точки, две различни сојузни покраини, ист метод – и токму затоа истрагата ги гледа двата случаја заедно.

Херберт Ројл, министер за внатрешни работи на Северна Рајна-Вестфалија, не бегаше од зборот „саботажа“. „Според сегашните сознанија, претпоставуваме дека станува збор за напад извршен или од странски сторители, или од луѓе од екстремно левата сцена“, изјави тој, додавајќи дека засега ништо не се исклучува. Обете истраги се водат како дела против уставниот поредок на Германија – формулација што во германското право значи дека случајот веќе не е обично оштетување на имот.

Три верзии, ниту една потврдена

Германските служби во моментов работат со три хипотези: Русија, домашни левичарски екстремисти, или координиран напад врз критична инфраструктура од трета страна. Тоа е речиси целата палета – што значи дека, барем засега, не знаат. А кога една држава со германските ресурси признава дека не знае кој ѝ ги сече далноводите, тоа само по себе е вест.

Односите меѓу Берлин и Москва се на најниско ниво со години, откако Германија почна отворено да обвинува дека Русија води хибридни операции на нејзина територија. Истиот ден кога се случи вториот саботажен напад, германската морнарица тестираше израелска балистичка ракета со дострел од околу 500 километри. Тоа е одговор што кажува повеќе од која било изјава – Берлин повеќе не се однесува како земја што само коментира.

А поентата што ретко се кажува гласно: трафостаница не е воена база. Нема ѕидови, нема стража, нема радар. Ги има стотици низ секоја европска држава, и повеќето се заградени со жичана ограда и катанец. Ако двајца луѓе со основен алат можат да исклучат блокови од термоцентрала во една од најбогатите земји во светот – што ја штити истата таква трафостаница на Балканот?

Прашањето не е реторичко колку што изгледа. Инфраструктурата на регионот е постара, послабо надгледувана и веќе низа пати паѓала од сосема прозаични причини – невреме, стар кабел, ненадејно преоптоварување. Разликата меѓу дефект и напад е важна за истрагата. За човекот што седи во темница, таа разлика не значи ништо.