Основачот на Opendoor, Ерик Ву, го напушти сопствениот бизнис во 2022 година кога каматите скокнаа и продажбата на куќи во Америка застана. Три години подоцна се врати со нова фирма и со реченица што најдобро го опишува целиот тековен инвестициски циклус: „Знаев дека ако за десет години погледнам назад и не сум направил нешто поврзано со тоа, најверојатно ќе зажалам.“

Тоа „нешто“ се вика NavigateAI и е софтвер што им шепоти на градежните работници. Работникот ја насочува камерата кон она што го гради и прашува на обичен јазик – дали е правилно монтирано, дали е точен моментот на затегнување, дали одговара на прописите. Апликацијата работи на телефон, но вистинската замисла е да работи преку паметните очила на Meta, за рацете да останат слободни. Фирмата дури преговара со Meta очилата да добијат безбедносен сертификат за градилишта каде заштитните очила се задолжителни.

Бројката што ја држи целата приказна не е технолошка, туку демографска. Американското здружение на градежни изведувачи пресметало дека само оваа година фалат околу 349.000 работници за да се одржи чекор со побарувачката. Работната сила старее, депортациите ја празнат, а истовремено се планираат проекти какви што индустријата не памети.

Тука се појавуваат дата центрите. Кога се зборува за нив, се зборува за струја и за милијарди – речиси никогаш за луѓе. А голем кампус што порано барал околу 750 работници во врвот на градбата, денес бара 4.000 до 5.000. Кампусот Hyperion на Meta во Луизијана според извештаите ќе бара околу 5.000 градежни работници, а на градилиштето Stargate на OpenAI во Абилин, Тексас, работеле 6.400 луѓе. Кадровската компанија Kelly тврди дека 90 отсто од операторите на дата центри денес го наведуваат недостигот од работници како клучна пречка за градба или проширување.

NavigateAI излезе од тајност во мај со 25 милиони долари (околу 23 милиони евра) семе-инвестиција при проценета вредност од 225 милиони долари. Кругот го предводи Елад Гил, а во него влегоа Khosla Ventures, Fifth Wall, градежниот гигант Lennar, Tishman Speyer, електроизведувачот Helix Electric и низа поединци меѓу кои Тони Су од DoorDash, Апурва Мехта од Instacart и извршниот директор на Coinbase, Брајан Армстронг. Гил беше инвеститор во Opendoor. Кит Рабоа од Khosla Ventures е ко-основач на Opendoor. Мрежата се затвора во круг, како и обично.

Најинтересен е моделот на наплата, бидејќи открива каде навистина се движат парите. Фирмата почна со класично мерење по употреба, а новите договори ги префрла на удел од создадената заштеда. Ако NavigateAI му помогне на изведувач цената на куќа да падне од 300.000 на 280.000 долари, фирмата зема околу 20 отсто од таа разлика од 20.000. Ву вели дека Lennar троши околу 9 милијарди долари годишно на работна сила и монтажа, па и подобрување од пет до десет отсто значи стотици милиони.

Само, кој ќе докаже дека куќата е изградена побрзо поради софтверот, а не поради времето, екипата или тоа што материјалот пристигнал навреме? Ву тоа отворено го признава – потребно е споредбено тестирање меѓу оддели и приближно е по негово сопствено кажување. Спорот околу тоа кој колку заштедил може да стане непријатен и кога клиентот е истовремено и инвеститор.

Има уште еден проблем што ниту еден инвестициски круг не го решава. Ву вели дека помладите работници го прифаќаат производот, а мајсторите со триесет години искуство му веруваат на сопственото око и не брзаат да си закачат компјутер на лицето. А токму тие се луѓето чие знаење би го направило софтверот паметен. Ако системот одобри врска што подоцна попушти, кој одговара? Одговорноста за градежни дефекти е една од најпарничните области воопшто.

И тука доаѓа делот што Ву го кажува најотворено: вистинската стока не е софтверот. Секоја завршена работа снима означено видео од прво лице – работник кој нешто монтира правилно и неправилно. Тоа е податочен сет за кој Ву верува дека еден ден ќе им вреди на роботичките фирми колку што софтверот денес им вреди на градежните. Значи, работникот со очилата не е само корисник. Тој е и оној што ги обучува своите заменици.