Во една ставка пишувало дека фондот заработил 38,44 отсто во 2024 година. Во вистинскиот брокерски извештај пишувало 16,39. Разликата меѓу тие два броја е сега предмет на кривична пријава пред федералното обвинителство за Јужниот округ на Њујорк.

Хрватскиот економист Вук Вуковиќ, основач на Oraclum Capital LLC и главен извршен и инвестициски директор на фондот ORCA BASON, е уапсен во САД. Обвиненијата се измама со хартии од вредност и измама преку електронски комуникации. Секоја од нив носи максимална казна до 20 години затвор. Тој има 38 години.

Што стои во пријавата

Според обвинението, најмалку од 2024 година наваму Вуковиќ собирал пари од инвеститори прикажувајќи ги приносите на фондот повисоки отколку што биле во стварноста. Испраќал лажни месечни извештаи и фалсификувани брокерски извештаи. При претрес во септември, тој пред ФБИ признал дека брокерските извештаи не биле точни – но негирал дека лично ги испраќал.

Обвиненијата се обвиненија. Вуковиќ се смета за невин додека вината не му се докаже пред суд. Тоа е реченица што во оваа приказна е повеќе од правна формалност, бидејќи целата работа е за тоа кој и како докажува бројки.

Сигналот беше даден дома – и остана без продолжение

Најинтересниот дел од хронологијата е тоа што не се случило порано. Хрватската агенција за надзор на финансиските услуги, Ханфа, уште порано утврдила неправилности поврзани со дистрибуцијата на фондот во Хрватска. Вуковиќ тогаш ги отфрлил обвинувањата и тврдел дека инвестициското решение било целосно легално. Понатаму – ништо.

Значи регулаторот видел, регулаторот запишал, и приказната застанала таму. Требаше да помине граница, да влезе во јурисдикција со ФБИ и федерален обвинител, за истите наоди да завршат како кривична пријава со заканата од дваесет години.

Ова не е приказна за тоа колку се американските судови строги. Тоа е приказна за тоа колку чини кога домашниот надзор ја заврши работата до половина. Регионот ја знае оваа шема напамет: извештајот се пишува, се заведува, се архивира – и никој не прашува што се случило потоа. Прашањето за нашите регулатори е едноставно: колку слични досиеја во моментов лежат некаде, комплетно напишани, и чекаат некој друг да ги отвори?