Грухоњиќ: „Косово не е дел од Србија од 1999“ – реченица што Белград со децении одбива да ја чуе

Динко Грухоњиќ, новинар и професор од Нови Сад, во телевизиско гостување од Хрватска ја изговори реченицата што во Србија со децении е табу: „Косово не е дел од Србија, реално гледано, уште од 1999 година.“ Медиумите блиски до Вучиќ веднаш го прогласија за „идеолог на блокадерите“ и го обвинија дека „плука“ по Косово.

Неговата аргументација е историска, не емотивна. „Косово е најскапиот српски збор, но тоа е чиста митологизација. Накратко речено, Косово е добиено на бајонети и изгубено на бајонети“, рече тој. Потсети дека во 1912 година Косово било „вратено“, иако со векови, како и цела Србија, било дел од Отоманската империја, а во 1990 и 1999 година повторно било изгубено „на бајонети“. „Многу е важно таа магла конечно да се тргне од очите на луѓето и да се сфати дека Албанците се наши соседи“, додаде Грухоњиќ.

Ништо од ова не е тајна за некој што гледал карта во последните 27 години. Од 1999 година Белград нема власт врз Косово, Косово прогласи независност во 2008 година, а Македонија го призна неколку месеци подоцна. Но во српската јавност ова и понатаму се изговара со шепот, а кој ќе го каже гласно, добива етикета.

Грухоњиќ, сепак, сам им даде муниција на противниците. Во тој разговор го спореди Вучиќ со Слободан Милошевиќ, кој „на крајот заврши пред Хашкиот трибунал“, и додаде дека „одмаздата, условно кажано, треба да се сервира ладна“. „Не ме интересира што ќе биде со него“, рече тој. Таква реченица од човек што бара разум во дебатата за Косово е подарок за оние што не сакаат никаква дебата.

Водителот го потсети и на тезата на Жарко Кораќ дека српската политика е заробена од прашањето за Косово. Токму тоа прашање сега ја чека новата власт. Студентската листа ги доби изборите на 25 октомври, а поразениот Вучиќ веќе ја демне секоја нејзина реченица за Косово. Дали новите луѓе во Белград ќе се осмелат да зборуваат поинаку – или ќе молчат, за да не ја добијат етикетата на предавници?

За Македонија, која со Косово дели граница и секојдневие, ова не е академска дебата. Нормален разговор меѓу Белград и Приштина значи помирен регион – а тој регион почнува на нашата северна граница. Затоа реченицата на Грухоњиќ, колку и да ја напаѓаат медиумите блиски до Вучиќ, заслужува барем едно: одговор со аргументи, а не со етикети.