Nga Brukseli, pas një vizite dyditore pune dhe takimeve me përfaqësues të institucioneve të BE-së dhe të Parlamentit Evropian, nënkryetari i BDI-së Bujar Osmani del me një porosi në dy nivele - dhe të dyja të rënda. „Rruga evropiane është e bllokuar" dhe „Marrëveshja Kornizë e Ohrit po gërryhet".

Pretendimi për rrugë të bllokuar evropiane nuk është lajm për askënd që e ndjek anëtarësimin maqedonas. Bullgaria, pastaj dispozita kushtetuese për bullgarët si pjesë e popullit, pastaj zhvendosja e vazhdueshme midis „menjëherë" dhe „kur është gati". Por kur Osmani thotë me zë të lartë se largimi i Marrëveshjes së Ohrit është „i organizuar dhe me plan", kjo është një porosi në një kategori të veçantë. Kjo do të thotë se dikush - emri nuk përmendet, por nënkuptohet - po sulmon qëllimshëm strukturat institucionale që sigurojnë të drejtat e shqiptarëve në Maqedoni.

Kjo nuk është një deklaratë e thjeshtë. Marrëveshja e Ohrit nuk është thjesht një tekst nga viti 2001 - është kompromisi politik që e nxori vendin nga lufta civile dhe që siguroi kuota, të drejta gjuhësore, dhe përfaqësim në administratë dhe polici. Nëse Osmani pretendon se dikush po e „gërryen" - atëherë dikush duhet të emërohet. Dhe ky është vendi ku ndalohet fjalimi i tij.

Për lexuesin që nuk e ndjek politikën ditore, kjo pyetje mund të duket si tension shqiptaro-maqedonas. Por realisht - kjo është pyetje për qëndrueshmërinë e shtetit. Pa Marrëveshjen e Ohrit, identiteti i shtetit nuk është „maqedonas" - por është një kompromis hibrid që rrallë kuptohet si i tillë. Kur një faktor politik tërhiqet nga ky kompromis, atëherë nuk humbasin vetëm shqiptarët - humbasin të gjithë, sepse ekuilibri që e mban vendin shembet.

Pyetja që ne nga Metla parashtrojmë është kjo. Kur BDI-ja - që është pjesë e Procesit të Ohrit që nga fillimi - pretendon se marrëveshja po „gërryhet", çfarë ka bërë vetë partia gjatë 15 viteve sa ishte në pushtet? Këto fjalë të shkruara në Bruksel janë të rëndësishme - por realiteti është se shpërbërja e Procesit të Ohrit nuk filloi dje. Filloi gradualisht, me kompromise, me shkelje, me instrumentalizime. Dhe të gjitha partitë që deri tani kanë qenë në qeveri - shqiptare dhe maqedonase - kanë pjesën e tyre të përgjegjësisë.