Në një takim të mbyllur të drejtorëve politikë të NATO-s, Uashingtoni i njoftoi aleatët se planifikon të zvogëlojë gradualisht mjetet ushtarake strategjike të caktuara për aleancën - bombarderë, avionë luftarakë, dronë, nëndetëse, shkatërrues. Motivi i deklaruar: presion ndaj Evropës që të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj.

Detajet janë të mjegullta. Këshilltari i Pentagonit Alexander Velez-Green përcolli mesazhin, të konfirmuar nga dy diplomatë të aleancës që kërkuan anonimitet. Shifra konkrete dhe kornizë kohore - nuk ka. „Kapacitete të caktuara do të mbeten të paprekura, të tjera do të tërhiqen plotësisht, të tjera do të zvogëlohen për gjysmë ose një të tretën", deklaroi një nga diplomatët. Vendim përfundimtar nuk ka askund - as në qarqet qeveritare amerikane.

Kjo është realiteti i tretë rus i administratës së re. Fillimisht u tërhoqën 5.000 ushtarë nga Gjermania (më vonë u zbulua se përfshijnë edhe 4.000 nga Polonia), pastaj Trump u kthye prapa dhe premtoi edhe 5.000 për Poloninë. Tani - me shkatërrues dhe nëndetëse. Askush nuk e di strategjinë sepse edhe lëvizjet e mëparshme nuk mbajnë një linjë të brendshme.

SHBA-ja njëkohësisht siguron se garancitë mbrojtëse bërthamore mbeten të pandryshuara. Ky është paradoksi që ministrat e mbrojtjes evropianë e kuptojnë - kokat bërthamore amerikane në Evropë funksionojnë vetëm nëse ka një forcë ushtarake klasike që mbështet vullnetin politik. Pa bombarderë dhe pa nëndetëse, mbrojtja bërthamore bëhet teorike.

Analizat ekspertësh janë të errëta. Jennifer Kavanagh nga Defense Priorities argumenton se disa boshllëqe do të jenë veçanërisht të vështira për t'u plotësuar - nëndetëset dhe bombarderët strategjikë kanë cikël zhvillimi dekadash. Vendet evropiane nuk mund thjesht të blejnë tanke amerikane dhe ta zëvendësojnë problemin.

Për Ballkanin, kjo është temë e drejtpërdrejtë. Maqedonia dhe Shqipëria janë anëtare të NATO-s, dhe siguria e tyre varet nga mjetet strategjike amerikane. Nëse një nëndetëse amerikane nuk patrullon më në Mesdhe me të njëjtin ritëm, nëse bombarderët strategjikë nuk fluturojnë më mbi Ballkan dhe Detin e Zi, kjo nuk do të thotë se siguria do të zhduket - por do të thotë që do të duhet të sigurohet me më pak burime dhe më shumë angazhim evropian.

Pyetja që jo vetëm NATO, por edhe Brukseli duhet të përgjigjet në muajt e ardhshëm: a është Evropa e gatshme apo jo për më shumë përgjegjësi? Deri tani kemi pasur më shumë deklarata sesa përqindje të lëshuara të PBB-së. Me 12 muaj deri tek një eskalim i mundshëm rus - koha tashmë na rri mbi shpinë.