Pitanje „ko puni penzijsku kasu" u Makedoniji ima sve neugodniji odgovor - budžet, odnosno svi mi. Penzijski sistem godinama ne može sam da pokrije svoje obaveze, a revizija je otkrila da i drugi, privatni penzijski stub, kasni sa uplatama.

Brojke su otrežnjujuće. Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje oslanja se na direktne transfere iz državnog budžeta, koji su u 2024. godini učestvovali sa čak 36,71 odsto u ukupnim prihodima. Iako su prihodi od doprinosa porasli za 14 odsto i dostigli 71,4 milijardi denara, to nije bilo dovoljno da pokrije rashode za penzije koji su premašili 90,2 milijardi denara. Razliku zatvara budžet - odnosno poreski novac svih.

Još alarmantniji je nalaz o drugom stubu. Revizija je otkrila značajna kašnjenja u transferima ka privatnim penzijskim fondovima - u proseku oko dva meseca - a do februara 2026. neraspoređeni doprinosi dostigli su skoro 2,6 milijardi denara, odnosno oko 42 miliona evra. Novac koji pripada radniku za njegovu budućnost sedi negde na putu, umesto da radi za njega.

Srž problema nije u jednoj vladi ili jednoj godini - već u modelu koji ne može da servisira svoje obaveze bez stalnog zaduživanja ili kresanja drugih stavki. Kada penzijski sistem zavisi od toga da budžet svake godine zatvori rupu, onda penzija današnjeg radnika nije zagarantovana štednjom, već nadom da će sutra imati ko da plati. A to je najnesigurnija penzijska strategija koja postoji.