İnsan kederden ölebilir mi? Soru, „Asturias Prensesi" ödülünün sahibi ve „Persepolis" grafik romanının yaratıcısı İranlı yazar Marjane Satrapi'nin ölümünden sonra yeniden açıldı. Paris'te 56 yaşında, eşinin ölümünden bir yıl kadar sonra, „Hayatımın aşkını kaybettim" diye kamuoyuna yazdıktan sonra hayatını kaybetti. „Kederden ölüm" adında tıbbi bir teşhis yok - ama bu, cevabın basitçe „hayır" olduğu anlamına gelmiyor.

„Kelimenin tam anlamıyla kederden ölmeyiz, ama bir kayıp bizi o kadar derinden kırabilir ki beden de sönmeye başlar", diyor psikolog Juan Nieto. Psikiyatr Javier Ruiz Blanco, yoğun acının bağışıklık sistemini alt üst edebileceğini ya da kalp yetmezliği veya diyabet gibi mevcut durumları kötüleştirebileceğini - ve tam da bunlar üzerinden, dolaylı olarak, ölüme yol açabileceğini açıklıyor.

Hayati birini kaybettiğimizde bedende ne olur? Stres mekanizmaları devreye girer: kortizol fırlar, uyku bozulur, iştah değişir, bağışıklık düşer, bedende iltihap belirir, kalbin işleyişi değişir. Beyin yoksunluk sendromuna benzer bir şeyden geçer - o kişinin etrafında kurulan rutinler ve kimlik birdenbire kaybolur, ve sistem onlarsız nasıl işleyeceğini bilemez.

Risk, halihazırda hastalığı olan yaşlılarda daha büyük, ama gençler de bağışık değil. „Donmuş" kalan keder - acı aylarca dinmiyorsa, insan günlük hayata dönemiyorsa - sabır değil, yardım gerektirir. Unutman gerektiği için değil, kaybın hayatının hikâyesinde bir yer bulması gerektiği için - onu sona erdirmesi için değil.

Modern psikoloji kederi artık iyileştirilecek bir hastalık olarak değil, destek gerektiren bir uyum süreci olarak görüyor. Hissetmene izin ver, kendini izole etme, rutinlerinin en azından bir kısmını koru, sana iyi gelen şeylere yavaşça dön. Ve en önemlisi - acı dayanılmaz hâle geldiğinde, sıradan görevler imkânsızlaştığında, kendinin bile korktuğu düşünceler belirdiğinde yardım iste. „Kederden ölünür mü" sorusunun, keder en ağır olduğunda yanında kimin olduğu sorusundan daha az önemli bir cevabı var.