Podgorica'da bu günlerde resmen var olmayan bir şey tartışılıyor. Karadağ'ın Hırvatistan, Arnavutluk ve Kosova'nın askeri formatına katılmayı düşündüğü iddiası bölgesel medyada dolaştı, muhalefet açıklamalarına ve emekli subayların yorumlarına kadar ulaştı - üstelik hiçbir hükümet bunu doğrulamadı.

Neyin teyidi var, neyin yok

Şu teyitli: Hırvatistan, Arnavutluk ve Kosova, Mart 2025'te askeri işbirliği deklarasyonu imzaladı. Belge ortak savunma sanayisinden, ortak tatbikatlar yoluyla daha yüksek operasyonel uyumdan, hibrit tehditlerle mücadeleden ve Avrupa-Atlantik entegrasyonuna destekten söz ediyor. Bu, sır değil, kamuya açık bir metin.

Şu da teyitli: Karadağ, Amerikan-Adriyatik Şartı'nın, yani A5'in üyesi; burada Hırvatistan ve Arnavutluk'la birlikte düzenli olarak ortak tatbikatlara katılıyor, Kosova ise gözlemci statüsünde. Bu yıl boyunca bu ülkelerin temsilcileri o formatta bir araya geldi, siber eğitime ve bir dizi manevraya katıldı.

Teyit edilmeyen şey ise tam da tüm gürültünün etrafında döndüğü konu: Podgorica'nın üçlü pakta katılması. Bunun hiçbir taraftan resmi teyidi yok. Yalnızca konunun „siyasi ve savunma çevrelerinde konuşulduğu” iddiası var.

Teyitsiz olan nasıl alarma dönüşür

Muhalefet politikacısı Vladislav Daykoviç, olayı siyasi skandal olarak niteleyerek hükümetin soruya derhal yanıt vermesini istedi. Sırp tarafında ise Zagreb, Tiran ve Priştine ittifakının Belgrad'a yönelik olduğuna dair eski değerlendirmelere başvuruluyor; metinlerde eski askeri ve devlet servislerinin emekli mensuplarının yorumları sıralanıyor.

Burada durmakta fayda var. Emekli bir subay, güncel devlet politikası hakkında olgu kaynağı değildir - görüş kaynağıdır ve o görüş genellikle onu arayan yayın kurumuyla örtüşür. Bir haber, bir belgeye ya da bakanlık açıklamasına değil de esas olarak böyle seslere dayanıyorsa, bu haberin kendisi hakkında bir şey söyler.

Bu bizi neden ilgilendiriyor

Makedonya bu mekanizmanın iki yüzünü de bilir. Bölgesel güvenlik mimarisinin kamuoyuna fazla açıklama yapılmadan yeniden düzenlenmesinin neye benzediğini bilir; teyit edilmemiş bir haberin birkaç gün dönüp durduktan sonra olgu gibi işlemeye başlamasının neye benzediğini de.

Batı Balkan devletlerinin savunma anlaşmaları yapması tartışma konusu değil - bu onların hakkı ve her askeri ittifakın olağan işleyişinin parçası. Tartışmalı olan, vatandaşların bu düzenlemelerin içeriğini kendi kurumları yerine anonim „çevreler” üzerinden öğrenmesi. Bakanlıkların sessizliği tarafsız değildir - başkasının doldurduğu bir boşluktur.

Bu yüzden en işe yarar soru, Karadağ'ın katılıp katılmadığı değil; resmi muhataplardan hangisinin buna açıkça ve imzayla yanıt vereceğidir. Yanıt olmadıkça geri kalan her şey, askeri terminolojiye bürünmüş bir varsayımdır.