На 1 мај, плоштадот Таксим во Истанбул повторно стана сцена за судир. Над 550 лица беа уапсени по интервенцијата на турската полиција за време на демонстрациите за Денот на трудот. Во преводот: тие кои сакаа да го одбележат празникот на работниците, завршија во полициски мариц. Тоа е Турција 2026-та – земја која се претставува како сила во НАТО, но која не може да допушти граѓаните слободно да стојат на сопствениот плоштад.

Контекст: Таксим е симболично место за турската левица. Тоа е истиот плоштад каде во 1977-та беа убиени над 30 луѓе на демонстрација за 1 мај, во настан кој на Турската историја остана како „масакр на Таксим”. Од тогаш, секое одбележување на 1 мај овде е под зголемен надзор. Но во последните години – и особено по подемот на ердогановиот режим – демонстрациите тука стануваат уништени пред да започнат.

Полицијата користи солзавец и водени топови за разбивање на групите. Дополнителни блокади на метро линиите што водат до плоштадот, проверки на лични карти кај минувачи. Сето тоа во име на „јавниот ред”. Превод: блокада на градот за блокада на политичката манифестација.

Зошто токму овој 1 мај. Турската економија е во длабока криза – инфлација над 60%, лира во пад, реални плати во опаѓање. Економските проблеми обично завршуваат со политички протести, и Ердоган тоа го знае. Затоа на местото на „право на собирање” се применува „превентивна тактика на разбивање” – со 550 уапсени, со многу солзавец, и со порака до сите дека за секој обид за организирано незадоволство, ќе има брза и груба реакција.

Балканот ова го гледа со посебно внимание. Бугарија и Грција, како соседи на Турција, ја гледаат економската криза како миграциски ризик. Македонија, Албанија и Косово – како економски простор поврзан со Турција – ги мерат последиците од дополнителна нестабилност. Кога една од најголемите регионални економии не може да остане на своите нозе – целиот регион се поместува. И тоа е она што во вестите ретко се изговара, но што секој граѓанин на Балканот веќе го чувствува.