Skip to content

Брегот каде небото е толку сино што го измисли фовизмот: француската тајна меѓу карпи и лозја

1 мин. читање
Сподели
Брегот каде небото е толку сино што го измисли фовизмот: француската тајна меѓу карпи и лозја

Постои дел од француското крајбрежје каде небото е толку сино што еднаш натера еден сликар да го промени текот на уметноста. Côte Vermeille – „Жаравестиот брег” – е појас од 30 километри меѓу Аржеле-сир-Мер и шпанската граница, каде шкрилести карпи паѓаат во морето, а лозја се качуваат по тераси над водата.

Името го добил во ноември 1912 година, по гласање на каталонски туристички клуб – инспирирано од црвенилото на тамошната земја, виното и зајдисонцата. Но најголемата приказна е постара. Во мај 1905 година, Анри Матис пристигна во гратчето Колиур и го опиша како место со „златна светлина што ги бришеше сенките”. Кон него се придружи Андре Дерен, и за три месеци двајцата создадоа над 15 слики и 40 акварели.

Кога ги изложија во Париз, еден критичар потсмешливо ги нарече „fauves” – диви ѕверови. Така, од една навреда, се роди фовизмот – едно од клучните модернистички движења. Денес патеката „Chemin du Fauvisme” покажува репродукции токму на местата каде што биле насликани оригиналите. „Нема посино небо во Франција од она на Колиур”, напишал Матис. „Доволно е да ги затворам капаците на прозорецот за да ги имам сите медитерански бои дома.”

Секое гратче по брегот носи своја тајна. Бањул-сир-Мер чува најстариот морски резерват на Франција и винарија сместена во доминикански манастир од 13 век. Пор-Вандр ја претвори некогашната фабрика за динамит во ботаничка градина. Колиур ја чува гробницата на шпанскиот поет Антонио Мачадо, кој тука починал во егзил.

А над сето тоа стои виното – две ознаки што го делат истиот терен: Collioure, сувото црвено од гренаш, сира и мурведр, и Banyuls, природното слатко вино со ноти на засладено овошје, какао и суви смокви. Балканецот што мисли дека ги видел сите убави крајбрежја на Медитеранот можеби треба да направи уште една сметка. Некои места не се прославени затоа што се совршени за фотографија, туку затоа што натерале некој да гледа поинаку.