Уметниците ги нацртаа ѕидовите, а вредноста на имотите скокна кај сопствениците: како еден напуштен кварт во Мајами доби 200 мурали

Пред триесет години Винвуд бил индустриска зона на Мајами со фабрики, магацини и скромни станови за работници. По Втората светска војна станал главна пуерториканска населба и добил прекар „Мал Сан Хуан“. Потоа индустријата си отишла, магацините останале празни, а кварталот полека пропаѓал. Денес на истите тие ѕидови има над 200 мурали.

Приказната за пресвртот не е приказна за уметници – тоа е приказна за квадратен метар. Празните магацини и ниските кирии ги привлекле уметниците затоа што им нуделе нешто што ниту една галерија не може: огромни бели површини. Кога во 2002 година пристигнале „Арт Базел Мајами Бич“ и месечната „Втора сабота“ шетња низ галериите, машината веќе се вртела.

Клучното име е Тони Голдман, промотор на недвижности, кој заедно со кураторот Џефри Дајч ги отворил „Винвуд Волс“. Идејата била да се земат фасадите на зградите и да се претворат во платна. Резултатот е денес музеј на отворено со наплата на влез – над 40 мурали од голем формат, скулптури, галерии, водени тури од педесет минути и работилници со спреј.

Бројките се она што ја објаснува посетеноста. Над 200 мурали, повеќе од 100 уметници од над 30 земји, на површина од над 7.000 квадратни метри улична уметност што постојано се менува. Ништо од тоа не е трајно – тоа е и поентата. Ѕид што ќе го фотографирате оваа година може да не постои следната.

Тука е и „Музејот на графити“, отворен во 2019 година, кој ја следи патеката на графитот од чист вандализам до нешто што се продава на аукции. Тој премин е повеќе интересен од самите слики. Некој цртал по воз и бегал од полиција, а неговиот внук сега продава принт за илјада долари.

Кварталот денес живее и од кафе и храна. „Пантер Кофи“, пржилница отворена во 2010 од Џоел и Летиша Полок, се смета за местото што ја држело креативната заедница на купче пред сè друго да дојде. Има такверијата „Такологи“, италијанското „Дома“, пекарата на Зак, и „Хиден“ – бар со омакасе што се отвора само со резервација и дневна тајна шифра.

Она што вреди да се забележи од Скопје е кој профитирал. Уметниците ги нацртале ѕидовите, а вредноста на имотите скокнала за оние што ги поседувале зградите. Тоа е модел што го знаеме и без да летаме до Флорида. Разликата е што таму никој не се преправа дека тоа не се случило.