Три илјади триста и шеесет евра за квадратен метар. Толку достигнала највисоката цена за нов стан во центарот на Скопје во вториот квартал од годинава, според податоците од Регистарот на цени и закупнини на Агенцијата за катастар на недвижности. Најскапиот нов стан продаден од инвеститор е во Општина Центар – 50 квадратни метри за 168.000 евра.

Кај староградбата рекордот не е во Скопје. Тој е во Охрид, каде стан од 66 квадратни метри е продаден за 211.200 евра, односно 3.200 евра за квадрат.

Пазарот не се лади. Загрева.

Од април до јуни се регистрирани 8.369 купопродажби и закупи, за 7,9 проценти повеќе од првиот квартал. Но вредноста расте многу побрзо од бројот: вкупната вредност на трансакциите достигнала 351,7 милиони евра, што е раст од 27,3 проценти.

Таа разлика е целата приказна. Бројот на трансакции расте за околу осум проценти, а парите за над двесет и седум. Значи, не се купува многу повеќе – се плаќа многу повеќе за исто.

Кај новоградбите движењето е најизразено. Продадени се 943 станови од инвеститори, за 231 повеќе, односно 32 проценти повеќе од првиот квартал. Вкупно се регистрирани 977 продажби од инвеститори, од кои 34 се куќи. Бројот на продадени станови е зголемен за 37 проценти, а нивната вкупна вредност за 43 проценти. Најактивен пазар е Општина Аеродром со 297 продадени станови и 600 трансакции вкупно, а по неа Центар со 571 и Карпош со 486.

А сега неудобниот дел: киријата паѓа

Додека продажбата се загрева, закупите се разладуваат. Во вториот квартал се регистрирани 2.148 закупи, што е пад од 17 проценти. Најмногу се изнајмувале деловни простори – 935, а потоа станови – 630. Кај становите за изнајмување бројот е намален за 14 проценти, а вкупната месечна закупнина за девет проценти. Најскап квадрат за изнајмување има во Центар – просечно 408 денари месечно за квадрат, потоа Аеродром со 375 и Карпош со 354.

Тоа е комбинација што вреди да се задржи во главата: рекордни цени за купување, а помалку и поевтини закупи. Ако купувањето беше поттикнато од силна побарувачка за живеење, киријата не би паѓала истовремено. Кога цените на продажба летаат, а закупот се смалува, тоа значи дека дел од купувањето не е за живеење – туку за чување.

Во Катастарот се евидентирани 28.352 листови за предбележување на градба. Значи, илјадници станови се во различна фаза на изградба и допрва ќе се појават на пазарот. По секоја економска логика, повеќе понуда би требало да ги притисне цените надолу. Дали ќе се случи тоа, или новите станови само ќе се приклучат на истата логика?

Четириесет и седум клучеви за спротивниот крај на приказната

Истата недела кога квадратот ја проби границата од 3.000 евра, 47 социјално загрозени семејства во Дебар добија нови станови. Наменети се за најранливите категории – лица што биле згрижени без родители, корисници на гарантирана минимална помош, лица погодени од природни непогоди, лица со попреченост и нивните семејства, припадници на ромската заедница и самохрани родители со деца.

Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски посочи дека досега се доделени социјални станови во Велес, Кочани, Струмица и Гевгелија, а во тек се проекти во Пробиштип, Свети Николе, Бутел, Сарај и Прилеп.

Четириесет и седум семејства добија клуч. Во истиот квартал само во Аеродром се продадени 297 стана. Тоа не ги прави социјалните станови помалку вредни – тоа само покажува во кој размер функционираат двата пазара. Едниот се мери во стотици продажби на квартал и стотици милиони евра промет. Другиот во четириесет и седум клучеви на градско отворање.