Џејсон Ардеј беше најмладиот црн професор во историјата на Кембриџ – именуван во 2023 година, на 37 години, за професор по социологија на образованието. Пред два дена е најден мртов во својот дом во лондонската населба Батерси. Имал 41 година. Оставката ја поднел овој месец, откако британските медиуми со недели пишуваа за обвинувања за плагијат и за наводни недоследности во неговата биографија.

Универзитетот сега се брани. Од Кембриџ соопштија дека му обезбедувале опсежна психолошка помош и обезбедување – вклучувајќи вградување аларм и проверка на неговата пошта и електронските пораки поради расистички закани. Тоа е долг список мерки. Тој список исто така е признание: некој во таа институција знаел точно колку сериозно е она што му се случува.

Истрагата што двапати го смени правецот

Ардеј беше обвинет дека во докторската дисертација плагирал труд на друг академик, што тој го отфрли. Истрагата на Универзитетот Ливерпул Џон Мурс годинава ја потврди одлуката за доделување на докторатот.

Кога обвинувањата се појавија во јули, Кембриџ соопшти дека ги испитал наводите и дека не утврдил неправилности. Тогаш го опишаа како жртва на „одвратна кампања за нарушување на угледот”. Овој месец, истиот универзитет најави нова истрага, наведувајќи дека добил „нови информации” за неговите квалификации и кариера.

Три позиции за неколку месеци: нема неправилности, тој е жртва на кампања, отвораме нова истрага. Сега истрагата е привремено запрена додека семејството тагува, а одлуката дали ќе продолжи ќе се донесе подоцна. Прашањето кое остана виси е дали институцијата некогаш знаела што прави со човекот во средината.

„Громобран за културната војна”

Професорот Сајмон Барон-Коен, негов пријател и поранешен колега, изјави за Times Radio дека сепак смета оти универзитетот треба да ја продолжи истрагата. „Мора да видиме што можеме да научиме од ова. Тоа е целта на истрагите”, рече тој.

Истиот човек праша и нешто друго – дали медиумите потфрлиле во должноста да го заштитат Ардеј како ранлива личност со попреченост. Според него, тој се соочил со расистички напади и станал „громобран за културната војна против политиките за различност, еднаквост и вклученост”.

Кампањата „Stand Up to Racism” организира бдение утре во 18 часот на скалите на Националната галерија на Трафалгар. Соосновачот Вејман Бенет во соопштение наведе дека смртта е „резултат на расистички лов на вештерки” и дека „повеќе од една недела десничарски медиуми, политичари и екстремната десница го прогонуваа Џејсон со најлошиот расизам”.

Кој одговара кога никој не одговара

Одделни академици и политичари го поставија прашањето дали Кембриџ сериозно ја сфатил ранливоста на Ардеј кога во 2023 го именувал на истакната јавна функција – во време кога универзитетот се соочуваше со критики поради недоволна разновидност на водечките позиции. Симон Вули, ректор на колеџот Хомертон и негов поранешен ментор, побара истрага за „бруталниот медиумски напад”.

Ректорката на Кембриџ, професорката Дебора Прентис, изрази сочувство и порача дека поддршката на заедницата е апсолутен приоритет. Семејството, преку издавачката куќа Simon & Schuster која оваа недела ги објави неговите мемоари во САД, соопшти дека е во шок поради загубата и дека тој бил изложен на кампања на непрекинато злоставување повеќе од три години. За трошоците за погребот и поддршка на семејството собрани се повеќе од 65.000 фунти.

Ќе има извештај, веројатно и препораки. Тоа што нема да го има е човекот кој три години беше во средината на сето ова додека сите околу него објавуваа соопштенија за тоа колку го поддржуваат.