Стејт департментот издаде глобален безбедносен аларм – не за еден регион, не за една амбасада, туку за американски граѓани каде и да се на планетата. Пораката е кратка и застрашувачка: внимавајте, бидејќи никој веќе не гарантира каде ќе удри следната ескалација.

Поводот не е апстрактен. Двајца американски војници загинаа во Јордан за време на ирански напад со балистички ракети и дронови, а трет се води како исчезнат. Со тоа бројот на потврдени американски воени жртви од 28 февруари наваму се качи на 16. Шеснаесет ковчези – а сепак претседателот Трамп, откако молчеше повеќе од 24 часа на својата мрежа, најде само да каже дека е тоа „многу тажна работа”.

Вашингтон официјално стравува дека проирански групи би можеле да удрат по американски интереси, објекти или места каде што се собираат граѓани на САД – и тоа насекаде во светот, не само на Блискиот Исток. Аеродроми, воздушен простор, дипломатски мисии: сето тоа веќе е на списокот на можни цели. Кога една држава им кажува на своите граѓани „внимавајте каде и да сте”, тоа не е рутинско предупредување – тоа е признание дека контролата се лизга.

ЦЕНТКОМ веднаш најави нови удари, овојпат врз силите на Иранската револуционерна гарда за кои тврди дека се одговорни за смртта на војниците. Иранските медиуми пренесоа удари врз островот Харг и зоните околу пристаништата Бандар Абас и Сирик, иако послаби од претходните ноќи кога паднаа мостови, тунели и електрани.

Од другата страна, реториката е уште потврда. Врховниот лидер Моджтаба Хамнеи порача дека Техеран ќе му одржи на Вашингтон „незаборавна лекција” и го обвини за прекршување на договорите, додавајќи дека потписот на Трамп не вреди ништо. Иран веќе предупреди дека „целиот регион ќе ја плати цената” ако ударите врз инфраструктурата продолжат.

А цената веќе се плаќа во бројки што застрашуваат. Иранското министерство за здравство пријави најмалку 50 загинати од американските удари меѓу 27 јуни и 18 јули, вклучувајќи жени и деца, со над 500 повредени. Организациите за човекови права проценуваат околу 3.500 мртви во заедничките американско-израелски удари од почетокот на февруари. Во Либан, израелските операции од март наваму однесоа над 4.000 животи според либанските власти.

Балканот ја знае оваа сцена напамет – моментот кога еден локален судир престанува да биде локален и почнува да се шири како мастило во вода. Прашањето што виси над сето ова не е дали ескалацијата ќе продолжи, туку колку далеку од Блискиот Исток ќе стигне пред некој да каже „доста”. Кога Стејт департментот предупредува за „непредвидлива ескалација”, тоа е дипломатски начин да се каже дека веќе никој не држи волан.