Додека сите зборуваат за успорување на електричните автомобили, една американска фирма собра 300 милиони долари (околу 275 милиони евра) за да ја прошири фабриката што ги прави материјалите за нивните батерии. Пораката е недвосмислена: некој не верува дека приказната за електричните возила завршила.

Фирмата се вика Sila, а основачот Gene Berdichevsky не е случаен – бил седмиот вработен во Tesla, во времето кога електричниот автомобил уште беше шега за автомобилската индустрија. Сега неговата компанија прави таканаречен силициум-јаглероден анод – делот од батеријата што ја определува колку енергија таа може да собере. Тврдењето е дека нивниот материјал складира до 40 отсто повеќе енергија од класичниот графитен анод.

Парите доаѓаат од фондовите Atreides Management и Sutter Hill Ventures, со учество на уште неколку тешки имиња од инвеститорскиот свет. Со нив, вкупната сума што Sila ја собрала до сега достигнува околу 1,3 милијарди долари. Фабриката во Moses Lake во државата Вашингтон, што почна да произведува во септември 2025, сега прави доволно материјал за над 100.000 електрични возила годишно – а планот е капацитетот да скокне на десетици гигават-часови.

Тука приказната престанува да биде само за батерии. Околу три четвртини од светскиот синџир на снабдување со графит го контролира Кина. Секоја фирма што прави алтернативен материјал надвор од тој синџир всушност гради нешто повеќе од фабрика – гради независност од една држава што досега ги држеше сите за грло. Не случајно клиентите на Sila веќе вклучуваат Mercedes, Panasonic, па дури и производители на дронови и сателити.

За читателот на Балканот ова е потсетник дека транзицијата кон електрична енергија не е прашање само на еколошка мода, туку на тоа кој ги држи суровините. Европа со години зборува за „стратешка автономија”, а батериите се токму местото каде тие зборови или ќе добијат тежина, или ќе останат на хартија. Прашањето не е дали електричните возила ќе стигнат до нас – тие веќе се тука – туку чии материјали ќе бидат внатре кога ќе стигнат.