Од денес нарачката од Кина повеќе не е онолку евтина колку што беше вчера. Европската унија го укина бесцаринскиот увоз за пратки под 150 евра, а на секое пријавено парче сега се наплаќа рамна давачка од 3 евра. Не по пакет – по парче. Пет исти маички се 3 евра, но една маичка, една чанта и еден пар чевли се веднаш 9 евра.

За милиони луѓе што нарачуваат ситници преку кинеските платформи, ова е крајот на една ера. Пресметката што досега завршуваше на неколку евра одеднаш добива додаток што често вреди колку самиот производ. А тука е и данокот на додадена вредност од 25 отсто, кој останува непроменет и се наплаќа посебно – или при купување, или при испорака.

Зошто Брисел одлучи да го затвори овој вентил токму сега? Бројката кажува сè: минатата година во ЕУ влегле 5,9 милијарди пратки со мала вредност без царина – околу 16 милиони дневно, а над 90 отсто од нив од Кина. Кога една врата пропушта толкав поток стока без ниту цент давачка, јасно е зошто домашните трговци и институции почнаа гласно да негодуваат.

Важен е и моментот на нарачката. Пакетите порачани пред 1 јули ја избегнуваат давачката само ако поминат низ царина пред тој датум – значи, само тргнатата нарачка не е гаранција. Стоката испратена од магацини во самата ЕУ останува ослободена, бидејќи не се смета за увоз од трета земја. Детаљ што големите платформи веќе го користат за да ги држат цените ниски.

И ова е само почеток. До 1 ноември 2026 ќе се воведе и дополнителна давачка за ракување по парче, чијшто износ сè уште не е одреден. Самата давачка од 3 евра е привремена, до 1 јули 2028, додека ЕУ не изгради нова дигитална царинска платформа. Со други зборови, потрошувачот плаќа сега, а системот што треба да го оправда тоа трошокот допрва се гради. Позната формула за секој што живее на Балканот – прво давачката, па потоа службата за која наводно плаќаш.