Бела пена, густа и обемна, се влеваше од реката Лепенец во Вардар, на подрачјето на Општина Карпош. Изразената бела боја и количеството обично се знак на синтетичко загадување. Инспекциите излегоа на терен, пуштија дрон за да го најдат сторителот, зедоа примероци. Ден подоцна водата е навидум чиста, а резултати нема.

Пријавата стигнала во системот 112 во 14:30 часот, потврди директорот на Центарот за управување со кризи Мухамед Али. Регионалниот центар за управување со кризи Скопје веднаш го известил Комуналниот инспекторат на Град Скопје и доставил фотографии од локацијата. На терен излегле и претставници на Државниот инспекторат за животна средина.

Градоначалникот на Скопје Орце Ѓорѓиевски соопшти дека инспекциските служби на градот веднаш излегле, дека се контактирани и службите на Министерството за животна средина, дека е пуштен дрон за детектирање на причинителот и дека екипи на ЈП „Водовод и канализација“ земале примероци од реката за анализа. „Верувам дека за брзо време ќе биде откриен причинителот“, изјави тој.

Реакцијата, значи, беше брза и координирана. Тоа треба да се каже. Но брзата реакција на последицата не е исто што и спречување на причината, а токму тука приказната секој пат запира. Пената доаѓа, институциите доаѓаат, дронот лета, примероците се земаат – и потоа реката се исчистува сама, бидејќи водата тече, а со неа заминува и доказот.

Од опозицискиот СДСМ веднаш го поврзаа случајот со кризите со водата во другите градови и го нарекоа показател за системски колапс на институциите. Политичкото искористување на еколошки инцидент е предвидливо и не ја заменува анализата. Она што ќе ја замени е конкретен наод: која материја беше, од кој испуст дошла и кој ќе биде казнет.

Дотогаш имаме позната шема. Загадувањето е видливо, реакцијата е видлива, одговорноста не е. Сливот на Лепенец не е анонимен потег – тоа е дел од градот низ кој вакви појави, како што велат оние што го следат, не се невообичаени. Ако станала рутина, тогаш утврдувањето на сторителот исто така требало да стане рутина.

Прашањето за следната недела е едноставно и вреди да се повтори додека не добие одговор: што покажаа примероците? Ако одговорот не дојде, следната бела пена ќе биде дочекана со истите дронови и истата тишина.