Управата за јавни приходи и ЗЕЛС одржаа обука за осумдесет претставници од општините и јавните комунални претпријатија, како подготовка за воведување на системот е-Фактура. Сметките за вода, ѓубре и останатите комунални услуги наскоро треба да излегуваат електронски.

На обуката беа претставени функционалностите на системот и начинот на користење, вклучително и бесплатна веб-апликација за пристап. Учесниците отворија и практични прашања – како комуналните претпријатија ќе испраќаат фактури до граѓаните, како постојните информациски системи на општините ќе се поврзат со е-Фактура, и како ќе се користат веќе издадените квалификувани електронски сертификати.

Во пилот-фазата тестирањето се одвива преку директна врска или преку веб-апликацијата, и опфаќа креирање, прием, валидација, преземање, прифаќање, одбивање и сторнирање на е-фактура. Од УЈП најавуваат проширување на тестирањето кон целосните процеси.

Зошто токму комуналците

Од УЈП посочија дека јавните претпријатија се меѓу најголемите издавачи на фактури во државата и дека нивното навремено вклучување е клучно за успешна имплементација. Тоа е точно, и е поголема бројка од онаа што луѓето ја замислуваат: секое домаќинство добива по неколку комунални сметки месечно, помножено со стотици илјади домаќинства.

Придобивките што ги набројува администрацијата се предвидливи – помалку хартија, побрза обработка, полесно чување и преглед на сметките, поголема транспарентност на процесите. Ништо од тоа не е спорно.

Она што не е кажано е како ќе изгледа тоа за корисникот кој нема е-пошта, нема сертификат и никогаш не отворил веб-апликација. Во држава со голем дел постаро население кое ги плаќа сметките на шалтер и ги држи потврдите во фиока, дигитализацијата не е само техничко прашање – таа е прашање дали хартиената сметка останува опција или тивко исчезнува.

Осумдесет обучени претставници од општините е добар почеток. Обуката што ќе недостасува е онаа за корисникот, а неа обично никој не ја планира додека не почнат жалбите.