Кај нас костенот најчесто значи хартиена кесичка од уличен продавач и изгорени прсти во студена вечер. Но есента штотуку почна, костените веќе стигнуваат на пазарите, а тие можат многу повеќе од тоа – од појадок до вечера.

Иако традиционално се бројат меѓу јаткастите плодови, костените по состав се сосема поинакви од оревите, бадемите или лешниците. Имаат многу вода, богати се со сложени јаглехидрати и скроб, а имаат значително помалку маснотии. Даваат влакна, калиум и фосфор и неколку витамини. Затоа се заситни и даваат енергија, особено кога се печат или варат едноставно. Благодарение на скробот може да се користат како компир или брашно – цели, пасирани или мелени. Брашното од костени, дополнително, нема глутен.

За појадок

Благиот, малку брашнест вкус оди добро со млечни производи, овошје и цимет. Неколку варени и исечени костени може да се додадат во чинија со јогурт, свежо овошје, семки и малку гранола. Може да се стават и во овесна каша на крајот од готвењето, со цимет, јаболко или круша. Домашен крем од костени оди на леб, сам или со свежо сирење и банана – а ако се купува готов, вреди да се прочита етикетата и да се избере оној без додаден шеќер. Неколку варени костени, изматени со млеко, банана и цимет, даваат кремаст напиток.

Како ужина

Тука не треба никаков рецепт. Варени и излупени, костените се јадат млаки или ладни и се секогаш при рака за меѓуоброк. Печени во рерна имаат најсилна арома – но пред печење мора да се засечат на лушпата, инаку пареата внатре ги распрснува. За мала количина брзо решение е и микробрановата. Со едно парче сезонско овошје, ужината е комплетна.

За ручек и вечера

Во салата, варените и исечени костени даваат слатка нота и поинаква текстура – со зелена салата, круша или јаболко, калинка, сирење и лесен прелив. Пасирани со тиква, праз или кромид, ги прават крем-супите кремасти, а одат и во супи од мешунки. Цели или исечени, може да се додадат во чорби од зеленчук, грав или месо, или да се сервираат покрај печено месо и живина.

За десерт

Варените и пасирани костени се основа за крем или мус, а класиката е флан од костени. Брашното од костени оди во колачи и бисквити, само или помешано со друго брашно. И секако – костени и чоколадо, есенскиот пар што го има во мусеви, торти и чашки со крем. Дали ќе останеме на кесичката од улица или ќе ги внесеме во кујната, сезоната е кратка. Вреди да се искористи.