Силвио Берлускони почина во 2023 година. На 29 септември ќе наполнеше 90 години. Дмитриј Медведев, заменик-претседател на Советот за безбедност на Русија, го искористи тој датум не за спомен, туку за закана: опасноста светот да биде вовлечен во нов голем судир денес е најголема од крајот на Втората светска војна во 1945 година.

„Со неговото заминување заврши ерата на силните европски политичари. На нивно место дојдоа кратковиди, злобни русофоби кои прават сè што можат за да ја вовлечат Европа во војна со Русија. А шансите светот да се лизне во нов судир сега се најголеми уште од 1945 година“, напиша Медведев.

За поранешниот италијански премиер напиша дека „веројатно не бил светец“, но дека сакал најдобро за Италија и дека, според него, го разбирал местото на Русија во светот. Во превод: добар европски лидер е оној што ја разбира Москва. Берлускони во повеќе мандати на чело на италијанската влада одржуваше блиски лични односи со Владимир Путин, односи што продолжија и откако го напушти премиерското место. За време на војната во Украина повеќе пати изнесуваше ставови што отстапуваа од линијата на Европската унија кон Москва.

Медведев токму тој период го става наспроти денешната европска политика, која ја обвинува за растечка милитаризација и за приближување кон директен судир со Русија. Не е прв пат. Претходно прашуваше дали САД автоматски би влегле во евентуална европска војна со Русија и тврдеше дека европските земји самите немаат доволно сила за таков судир. Повеќе пати предупредуваше и дека ескалацијата може да дојде до точка во која нуклеарното оружје ќе престане да биде само средство за одвраќање. Истовремено, официјална Москва тврди дека не планира напад врз НАТО и дека не сака војна со Европа.

Што ја вознемирува Москва? Зголемените европски воени буџети, засилувањето на силите на НАТО на источното крило, разговорите за европско нуклеарно одвраќање и испораките на западно оружје за Украина. Франција во последните месеци отворено зборува за поголема улога на својот нуклеарен арсенал во европската безбедност, а Полска и другите држави од источното крило брзо ги зголемуваат воените капацитети и бараат посилно американско присуство. Војната во Украина трае повеќе од четири и пол години, а Москва и Западот меѓусобно се обвинуваат за секое ново скалило на ескалацијата.

Тука е делот што Медведев не го кажува. Секоја страна вооружувањето на другата го гледа како доказ за агресија, а своето – како одговор. Балканот таа логика ја знае напамет: кога сите се вооружуваат „само за одбрана“, спиралата на крајот нема автор, а последиците ги трпат оние што никој не ги прашал.

Кој прв ќе запре? Засега одговорот не доаѓа ни од Москва ни од европските престолнини. Доаѓаат само нови предупредувања – дури и во форма на роденденска честитка за човек кој почина пред три години.