Кога Ојо Нјимба Кабамба Игуру Рукиди IV седна на престолот на кралството Торо, светот го запамети како најмладиот монарх на планетата. Владееше три децении. Во август оваа година владата на Уганда објави дека починал – на 34 години, од рак, во околности обвиткани со мистерија. Без сопруга, без видлив наследник. Барем така изгледаше на прв поглед.

Потоа проговори тестаментот. Според обичајот во земјата, кралот наследникот го назначил тајно, а во документот, тврди семејството, црно на бело пишува дека престолот треба да му припадне на неговиот сопствен син. Проблемот е што лидерите на кланот Бабиито имаа друг план – и тој план се покажа побрз од волјата на покојникот.

Од телевизиското студио до престолот

Комитетот за наследување го избра Едвард Рукиди – познат новинар и телевизиски водител, лице што публиката досега го знаеше од малиот екран, а не од кралските портрети. Тој е син на покојниот принц Кристофер Пол и внук на кралот Џорџ Рукиди III, што значи дека е братучед на починатиот крал. Изборот има историско оправдување во лозата. Прогласувањето е закажано за денеска, вторник, 29 септември.

Земјата се кити за новиот крал, но свеченоста ја расипува една жена: мајката на Ојо. Таа упорно тврди дека нејзиниот син оставил директен наследник, назначен лично од него, и дека токму тоа дете треба да седне на престолот. Не братучедот од телевизија.

Кралското семејство отиде на Високиот суд и побара привремена мерка што би ги запрела прославите и чинот на крунисување сè додека судот не одлучи за главната тужба. Аргументот е едноставен: последната волја на кралот е напишана, и некој мора да ја почитува. Кланот, пак, се повикува на обичајот. Двете страни тврдат дека ја бранат традицијата – само што секоја брани различна.

Тука доаѓа иронијата. Кралството Торо е историски клучно, но денес нема никаква политичка моќ – неговата улога е симболична и традиционална. Се води војна за круна што не носи власт. Или можеби токму затоа е толку жестока: кога моќта е само симбол, симболот станува сè.

Балканот добро знае како изгледаат семејни кавги околу тестамент што некој не сака да го прочита на глас, и роднини што одеднаш се сеќаваат на обичаите кога тие им одат во прилог. Во Торо на масата не е нива ни стан, туку престол. Дали судот ќе ја почитува волјата на мртвиот крал или правилата на живиот клан?