Ракета на Хутите врз аеродромот во Ријад: 13 мртви, а саудиските власти речиси без збор

Ракета испукана од Јемен во сабота навечер го погоди меѓународниот аеродром „Крал Халид“ во Ријад, главниот град на Саудиска Арабија. Тринаесет загинати, 309 повредени. Одговорноста ја презедоа јеменските Хути, милиција што ја поддржува Иран. Меѓу загинатите се четворица Саудијци, двајца државјани на Бангладеш и по еден од САД, Египет, Јордан, Сирија, Судан и Палестина, а еден индиски државјанин подоцна почина од повредите во болница.

Зад бројките има имиња. Египетската стјуардеса Аза Рамзи (28) работела за саудиската авиокомпанија Flynas. Сиријката Бутајна Ахмад Овејда била вдовица и мајка на четири деца. Пет години живеела во Саудиска Арабија откако избегала од војната во Сирија, а во Ријад дошла да ја посети сестра си. Ракетата ја затекнала на пат кон аеродромот.

Ден подоцна – нов удар. Проектил повторно го погоди Терминал 4, зградата што беше погодена и во сабота, и избувна пожар. Саудиската противвоздушна одбрана пресретна уште еден проектил во близина на аеродромот. Аеродромот веќе беше затворен цел ден, а германската министерка за економија Катерина Рајхе, која е во официјална посета, остана заглавена во градот. SriLankan Airlines ги откажа сите летови за Ријад до 18 октомври.

Кралството што молчи

Најчудниот дел од приказната не е ракетата, туку тишината. Официјален Ријад речиси не проговори за најтешкиот удар врз најголемиот аеродром во земјата. Не беше прогласена општа тревога, немаше обраќање до народот, а затворањето на аеродромот не беше ни официјално објавено – за прекинот на летовите се дозна дури преку сервисите за следење на воздушниот сообраќај. Единствената мерка што власта ја соопшти: училиштата и универзитетите до крајот на неделата преминуваат на онлајн настава.

Тоа е образец што заливските земји го применуваат седум месеци, откако се под удар на ирански ракети и дронови: информациите се задушуваат во име на „националната безбедност“ и довербата во одбраната. Резултатот е предвидлив. Во празнината што ја остави власта, социјалните мрежи ги преплави видео наводно од моментот на ударот – кое се покажа дека е генерирано со вештачка интелигенција. Кога власта крие колку е лошо, кој ќе ѝ поверува кога ќе каже дека е безбедно?

Војна што не сака да остане на едно место

Ова е најсмртоносниот напад врз некоја заливска држава од почетокот на американско-израелската војна против Иран на 28 февруари. Хутите се дел од проиранската „оска на отпорот“, а нивната вредност за Техеран е јасна: Хормузскиот теснец сè уште не е целосно отворен, па рутата низ Црвеното Море стана уште поважна – и Хутите редовно ја гаѓаат. Саудиска Арабија ја пренасочуваше нафтата преку нафтоводот Исток-Запад, долг 1.200 километри, но и него минатиот месец привремено го затвори по напад со дрон.

Хишам Ал-Омеиси, советник за Јемен во Европскиот институт за мир во Вашингтон, предупредува дека ова не е крај. „Ја преминаа таа црвена линија. Мора да имате на ум дека си имате работа со милиција, а не со државен актер“, изјави тој, додавајќи дека се плаши оти ескалацијата би можела да се прошири врз нафтоводите и инфраструктурата на Aramco. Притоа токму оваа недела во Ријад треба да се одржи Светскиот нафтен конгрес, на кој се очекуваат шефовите на Shell, ExxonMobil, BP и TotalEnergies. Власта порачува дека собирот не се откажува.

Доналд Трамп нападот го нарече „страшен“: „Штотуку дознавме за нападот, ќе донесеме одлука. Потезите ги повлекуваме многу брзо.“ Аналитичарите сепак сметаат дека директно американско вмешување е малку веројатно пред изборите за Конгрес следниот месец – иако меѓу загинатите е и американски државјанин. Коалицијата предводена од Саудиска Арабија вети „одлучен одговор“, а телевизијата на Хутите веќе објави саудиски воздушен удар врз аеродромот во Сана.

Аеродромите се место каде што луѓето се збогуваат и се пречекуваат. Кога и тие стануваат мета, а власта одбива да каже колку е опасно, колку ракети треба да паднат врз цивили за светот да престане ова да го нарекува „регионален конфликт“?