Планирани 1.030 нови станови во август, но просечниот планиран стан се собра од речиси 100 на 78 квадрати

Крановите над Скопје се речиси постојан дел од пејзажот, а статистиката за август звучи како градежен бум. Издадени се 333 одобренија за градење, 18,9 отсто повеќе од август лани, со кои се предвидени 1.030 нови станови. Една година претходно, во истиот месец, планирани беа 646 станови. Повеќе станови, значи – но не и поголем дом.

Деталот што ја кажува вистинската приказна е во квадратурата. Вкупната површина на планираните станови пораснала од 64.251 на 80.530 квадратни метри, односно за околу 25 отсто, додека бројот на станови скокнал за речиси 60 отсто. Простата пресметка дава просек од околу 78 квадратни метри по планиран стан годинава, наспроти речиси 100 квадратни метри лани.

Кога квадратот е прескап, станот се собира

Еден месец не е тренд, и тоа треба да се каже. Но логиката е јасна: кога цената на квадратот станува недостижна, инвеститорите ја намалуваат квадратурата за вкупната цена да остане во опсег што купувачот барем може да го разгледува. Пазарот не поевтинува – само ви продава помалку стан за исти пари.

Скопскиот регион и понатаму е епицентарот, со 105 одобренија во август, повеќе од кој било друг регион. Токму во главниот град притисокот врз цените и побарувачката е највидлив.

Вредноста на сите издадени одобренија во август достигна 21,78 милијарди денари, што е скок од 315,5 отсто. Пред некој да ја прогласи бројката за доказ за станбен бум – најголемиот дел се должи на автопатот Блаце – Скопје, а не на станови.

Платата не стига до клучот

Просечната нето-плата во јули 2026 изнесувала 48.499 денари. Платите растат, но за домот е важно дали растат побрзо од цената на квадратот, учеството за кредит и каматата. За млад човек без наследен стан и без помош од родителите, собирањето пари само за учество може да трае со години. Двојка со две стабилни плати и семејство што купува прв стан со една плата живеат на два различни пазари, иако гледаат исти огласи.

Од градежна дозвола до клуч во рака има долг пат, а и на крајот цената одлучува кој ќе влезе. Ако државата навистина сака младите да останат овде, зошто разговорот за домувањето сè уште се води преку бројот на кранови, а не преку тоа колку години плата чини еден дом?