Епл шарлот, британскиот десерт од вчерашен леб и јаболка: обвивка од леб со путер, густ фил и околу 50 минути во рерна

Британците имаат десерт што е, во суштина, признание дека лебот не се фрла. Се вика епл шарлот (apple charlotte): топол пудинг во кој филиди леб намачкани со путер прават хрскава златна обвивка, а внатре има меко, речиси кремасто јаболко. Кога ќе се извади од калапот, ја задржува формата на садот – цилиндар што на чинија изгледа поскапо отколку што навистина чини.

Рецептот е стар. Еден од раните записи е во книгата The Art of Cookery Made Easy and Refined на англискиот готвач Џон Молард од 1802 година, каде што се појавува „шарлота од јаболка“ многу блиска до денешната. Потеклото е во кујната на штедењето: начин да се искористи лебот што останал и сезонските јаболка. Кај нас истата логика ги роди пофесните – Британците само отишле чекор подалеку и го ставиле лебот во рерна со шеќер.

Состојки (за 6 до 8 порции)

• за филот: 1,2 кг кисели јаболка (ренета или слична сорта), 70 г несолен путер, 80 г бел шеќер, ситно рендана кора од половина лимон, 1 лажица сок од лимон и 2 лажици вода само ако е потребно
• за обвивката: 14 до 16 филиди бел леб за тост, по можност без кора и со цврста средина, 120 до 150 г растопен несолен путер и 1 лажица шеќер за посипување (по желба)
• за служење (по желба): ванила крем, лесно матен шлаг или сладолед од ванила

Филот е сè. Јаболката се лупат, им се вади семката и се сечат на парчиња од 2 до 3 сантиметри, што е можно поеднакви. Во широк сад на тивок до среден оган се топи путерот, се додаваат јаболката, шеќерот, кората и сокот од лимон, па се динстаат покриени 15 до 25 минути, со повремено мешање, додека не омекнат. Ако залепат пред да пуштат сок, тогаш се додава водата. Потоа садот се открива и сè се динста уште 5 до 10 минути, со често мешање, за да испари вишокот течност. Дел од јаболката се гмечат, дел остануваат во парчиња. Филот мора да биде густ како џем, а не воденикав – тоа е единственото правило што не смее да се прекрши, бидејќи редок фил ја руши целата конструкција.

Обвивката. Рерната се загрева на 200 степени (180 со вентилатор). Се подмачкува длабок калап со прави ѕидови, со дијаметар од 18 до 20 и висина од 7 до 9 сантиметри, а на дното се става круг од хартија за печење. Од лебот се сече кората, неколку филиди се сечат на триаголници за дното, а останатите на широки правоаголници доволно високи за ѕидовите. Секое парче се премачкува со путер од двете страни – рамномерно, но без да се натопи. Дното се покрива без празнини, правоаголниците се редат исправени по ѕидовите, малку преклопени, до работ на калапот. Внатре оди изладениот фил, лесно се притиска за да излезат воздушните џебови, а одозгора се покрива со преостанатиот леб, повторно премачкан со путер и по желба посипан со шеќер.

Печење и вадење. Калапот оди на плех: 15 минути на 200 степени, па уште 30 до 40 минути на 180, вкупно околу 45 до 55 минути. Готово е кога надворешноста е длабоко златна, со по некое потемно место, а структурата цврста. Ако горниот дел потемни пребрзо, се покрива лабаво со фолија. Потоа следува најтешкиот дел – чекањето. Шарлотата одмора 15 до 20 минути, по работ се поминува со тенок нож, одозгора се става чинија и се превртува со едно цврсто движење.

Се служи топла, на парчиња, со ванила крем, шлаг или сладолед. Ако лебот ви е многу свеж и мек, оставете ги филидите неколку часа да се стврднат. Еден ден стар леб тука не е проблем, туку предност – и тоа е целата филозофија на овој десерт.