Клариџис, лондонскиот хотел што го викаат анекс на Бакингамската палата: тука Кралицата Мајка рече „да“, а во 1945 се роди наследникот на југословенскиот престол

Дипломат се јавува во хотел во Лондон и бара да го поврзат со кралот. Телефонистката прашува: со кој од нив? Анегдотата се раскажува за Claridge’s (Клариџис) во лондонскиот кварт Мејфер, хотелот што го викаат „анекс на Бакингамската палата“. Прекарот не е претеран.

Угледот почнал во 19 век, кога монарси соборени од престолот со европските револуции наоѓале прибежиште токму тука. Првата верзија на хотелот е отворена во 1812 година, а историчарот Мартин Вилијамс, со помош на архиварката Кејт Хадсон, ја напишал неговата историја, пребарувајќи библиотеки, писма и книги. Се изненадил што пред него никој не го сторил тоа.

Балканот има свое поглавје во таа приказна. Во 1945 година, во еден од апартманите на Клариџис е роден Александар Караѓорѓевиќ, синот на последниот југословенски крал Петар Втори. Според легендата, британската влада апартманот за тој ден го прогласила за југословенска територија, за наследникот да се роди на своја земја. Кралството потоа исчезна, а хотелот остана.

Во ноември 1947 година, кога принцезата Елизабета се омажи за поручникот Филип Маунтбатен во Вестминстерската опатија пред околу 2.000 гости, меѓу кои мноштво кралеви, кралици, принцови и принцези, Клариџис беше центарот на кралскиот социјален живот таа недела. Подоцна, веќе како кралица, Елизабета Втора тука се сретна со војвотката од Виндзор за прв пат по речиси 30 години – дискретно, низ странична врата, додека војводата се опоравувал од лекување. Вилијамс вели дека односот со чичкото и стрината никогаш не станал особено близок, но гестот покажал дека помирување сепак имало.

Кралицата Мајка била, според Вилијамс, најверната пријателка на хотелот. Тука, по вечера и танц, на третиот обид, ја прифатила понудата за брак од војводата од Јорк. Кога во 1998 година, за ручекот по повод стогодишнината на хотелот, готвачот во нејзината резиденција Кларенс Хаус не успевал да ја повтори салатата од рак и јастог, Клариџис ѝ го испратил рецептот.

Хотелот има место и во приказната за најпознатата венчаница на 20 век. Дизајнерите Дејвид и Елизабет Емануел ја работеле венчаницата на Лејди Дајана Спенсер веднаш до хотелот. Откако Дајана заминала на меден месец, кралицата присуствувала на забава во балската сала, што ја приредила нејзината братучетка Лејди Елизабет Шејкерли. На списокот гости: речиси целото кралско семејство, „шест кралеви, осум кралици“, безброј принцови и принцези, десетици благородници, неколку амбасадори и еден махараџа.

Холивуд не заостанувал. Средбата на Одри Хепберн со режисерот Вилијам Вајлер, клучна за „Римски празник“, се случила во Клариџис. Аферата на Марлен Дитрих со Даглас Фербенкс Помладиот била забележана токму за време на нејзиниот престој. „Се однесуваше прилично лошо“, вели Хадсон – и додава дека токму тоа го сака кај неа.

Кејт Мос дел од прославата на својот 30-ти роденден во 2004 година го одржа тука, со тема од романот „Убавите и проклетите“ на Скот Фицџералд, во арт-деко амбиентот на хотелот, со коктели и шампањ Cristal. Се преоблече во фустан што, наводно, Брит Екланд го носела на премиерата на „Човекот со златниот пиштол“ во 1974 година. По забавата кај уметницата Сем Тејлор-Вуд, се вратила во хотелот со Наоми Кембел, Трејси Емин, Грејс Џонс и Гвинет Палтроу и, според гласините, ја пеела „Summertime“ од Гершвин додека Џулс Холанд свирел на пијано. Вработените што биле таму сè уште работат во хотелот – и молчат.

Најсилната слика, сепак, е од 1940 година. Американската драмска писателка Клер Бут Лус ручала во ресторанот на денот кога заврши евакуацијата од Денкерк. Вилијамс опишува офицери што пристигнуваат директно од плажите, покриени со сол, песок и пот, додека покрај нив елегантни дами ручаат. Војната и салонот во една сала, на неколку метри растојание.

Хотел што пречекувал соборени монарси и во кој се раѓале наследници во егзил ја кажува простата вистина за моќта: титулата може да се изгуби, а адресата останува.