Një shkencëtar nga Universiteti Shtetëror i Uashingtonit paralajmëron për një përsëritje të mundshme të një katastrofe natyrore që para 150 vjetësh vrau dhjetëra miliona njerëz. Konkretisht: thatësira masive të njëkohshme, eksplodim i urisë globale, dhe një cikël i errët klimatik që u hap midis viteve 1877 dhe 1878.

„Thatësirat shumëvjeçare të njëkohshme të ngjashme me ato të viteve 1870 mund të përsëriten", thotë prof. Deepti Singh. Më saktësisht: cikël i fuqishëm El Niño, temperatura sipërfaqësore e detit tre gradë mbi mesataren, që mund të thyejë të gjitha rekordet e deritanishme. I njëjti fenomen që në shekullin XIX e çoi Indinë, Kinën dhe Brazilin në kolaps - tani po kthehet në kohë të ngrohur, me oqeane të çekuilibruar dhe me atmosferë të uritur për energji.

Para 150 vjetësh vdiqën rreth 50 milionë njerëz - sipas vlerësimeve konservatore kjo është gati 3-4 për qind e popullsisë botërore atëherë. Kryesisht fshatarë indianë, fermerë kinezë, blegtorë brazilianë. Të gjithë pa ujë. Të gjithë pa ushqim. Dhe të gjithë shumë para ngrohjes globale që kemi sot.

Çfarë ka ndryshuar tani? „Atmosfera dhe oqeanet janë dukshëm më të ngrohta", shton Singh. Kjo do të thotë më shumë energji në sistem - dhe prandaj pasojat mund të jenë „edhe më të mprehta". Jo një thatësirë në një vit, por ngjarje ekstreme të lidhura që përplasen në varg. Ballkani nga kjo strukturë tashmë i ka shijet e para: 2024-ta ishte vit i thatë në Maqedoni dhe Greqi, 2025-ta solli zjarre pylli në bregdetin e Kroacisë dhe Shqipërisë.

Pyetja për ne nuk është „a do të ndodhë". Pyetja është - a do të jetë Ballkani i përgatitur apo do të presim katastrofën të na tregojë si. Kur stacionet për ujitje janë të vjetëruara prej 40 vjetësh, kur sistemi i vjetër hidro nga Jugosllavia po shpërbëhet copë-copë, dhe kur politikanët grinden se cila parti do të marrë përgjegjësitë - nuk na duhet El Niño. Kemi mjaft probleme tonat.