Шест години. Толку трае специјализацијата по анестезиологија и по радиологија. Тоа значи дека човекот кој денес би се запишал ќе биде готов дури во 2032 година. Тоа е одговорот на прашањето зошто недостигот на анестезиолози и радиолози не може да се реши преку ноќ – и тоа е одговор што не го оспорува никој.

Прашањето кое се оспорува е поинакво: како воопшто стигнавме дотука.

Министерот за здравство Сашо Клековски даде необично директен одговор. Експериментот со приватните специјализации, направен во 2017 и 2018 година, не ги дал посакуваните резултати.

Докторите избирале што сакаат, не што недостига

„Не се запишуваа приватни специјализации што кај нас се потребни, туку тоа што докторите го сакале. Така да, сега повторно имаме многу кардиолози, многу пластична хирургија, а малку патологија, малку анестезиологија, малку радиологија”, изјави Клековски.

Прочитајте ја повторно таа реченица. Државата отворила систем во кој изборот на специјализација го носи поединецот според сопствен интерес, а не потребите на здравството – и потоа е изненадена што нема кој да ја држи маската во операционата сала.

Пластичната хирургија и кардиологијата не се лоши гранки. Тие се само гранки со поинаква економска логика надвор од јавното здравство. Кога државата не ја врзува специјализацијата за потреба, пазарот одлучува – а пазарот не бара патолози.

Бројките што ја покажуваат дупката

Пред пандемијата во јавното здравство имало 20.000 здравствени работници. 2024 година е дочекана со 18.000. Во 2025 бројката е зголемена на 18.900. Сега се вработуваат 300 нови млади специјализанти.

Значи: две илјади луѓе исчезнале од системот, а вратени се околу деветстотини. Владата на 28 јули донесе одлука за откочување на вработувањето на уште 300 од вкупно 600 специјализанти чие вработување беше предвидено со одлука уште од 2024 година.

Забележете го датумот. Одлуката е од 2024 година. Откочувањето е од јули 2026. Две години помеѓу одлуката и нејзиното спроведување, во сектор кој ги брои луѓето во илјади помалку.

Она што министерот го кажа, а ретко се кажува

Клековски нагласи дека никој не смее да работи на договор на дело, а особено не во здравството. Тоа е реченица што вреди да се запамети и да се провери на терен за шест месеци.

Го кажа и следново: „Зградите и капиталната опрема е популарна кај политичарите заради фото-можност, меѓутоа во основа нас ни е потребно да спуштиме што повеќе од здравствените услуги на почетното ниво.”

Министер кој јавно вели дека новата зграда е фото-можност е поинтересна појава од новата зграда. Останува тоа да се потврди со буџет, не само со изјава – бидејќи следната лента за пресекување секогаш е поблиску од следниот анестезиолог.

Најавува проширување на позитивната листа со современи лекови, бидејќи, како што вели, состојбата со тоа колку граѓаните плаќаат од сопствен џеб е катастрофална. Рокот што сам си го постави е шест месеци – нови лекови на листата и видливи подобрувања во Клиничкиот центар. Рокот е краток и проверлив. Тоа е добро.