Работник со плата од 26.000 денари што секој ден патува од Тетово до Скопје од 1 септември плаќа 6.500 денари месечно за автобуски билет.

Тоа е една четвртина од платата, дадена пред да е купен леб.

Месечниот билет на таа релација порасна од 5.500 на 6.500 денари. На релацијата Скопје – Куманово, од 5.000 на 6.000. За Гостивар, месечниот билет сега изнесува 8.000 денари.

Годишната сметка

Кога месечниот трошок ќе се помножи со дванаесет, бројките изгледаат поинаку.

Куманово – Скопје: 72.000 денари годишно. Тетово – Скопје: 78.000. Кавадарци – Скопје, каде месечниот билет е 7.500 денари: 90.000 денари.

А ако човекот нема месечен билет и купува два единечни дневно по 250 денари, за 22 работни дена трошокот достигнува 11.000 денари месечно. Односно 132.000 денари годишно, само за да стигне до работното место.

Кој како плаќа

Цените се разликуваат по релација и по превозник, и не секаде има месечен билет.

Од Велес месечниот е 5.500 денари, еднонасочниот 200. Од Штип еднонасочниот е 360, повратниот 650, а месечен билет нема. Од Струмица еден правец чини 650 денари, а повратен билет веќе не се нуди. Од Битола еднонасочниот е 600, повратниот 950. Од Охрид еднонасочниот е 980 денари, повратниот 1.380 – зголемени од летово. За Кичево цената зависи од превозникот и се движи од 480 до 580 денари во еден правец.

Тоа значи дека патник од Штип или Струмица што работи во Скопје нема ни опција за месечен билет. Тој ја плаќа полната цена секој ден.

Прашањето што го поставува петицијата

Група граѓани и редовни патници покренаа петиција „За фер цени на меѓуградскиот превоз“. Барањата не се за замрзнување на цени – тие се за објаснување.

Бараат да се утврди врз основа на кои економски параметри се формирани новите цени. Кој ја контролира нивната оправданост. Кој врши надзор над примената на ценовниците. И зошто патниците не биле јасно и навремено информирани за датумот на примена и причините за поскапувањето.

Тоа се четири прашања на кои некој има обврска да одговори. Забележете дека ниту едно од нив не бара пари – бараат само образложение. Обично токму такви прашања се најтешки за одговарање.

Што ќе се случи ако одговор нема

Од иницијативата предупредуваат на исходот што најмалку го сакаат: луѓето ќе преминат на приватни автомобили, или ќе размислат за преселба во Скопје.

Двете последици ги плаќа истиот град. Повеќе автомобили значат повеќе метеж и повеќе загадување во котлина што и без нив тешко дише. А преселбата значи уште едно испразнето место во Тетово, Куманово или Велес.

Превозот до работа не е луксузна ставка во буџетот на едно домаќинство. Кога тој трошок ќе достигне четвртина од платата, човекот не прави сметка дали ќе патува – прави сметка дали таа работа воопшто вреди.