Двајца американски војници мртви, еден се води како исчезнат, повеќе ранети. Ирански ракети паднаа врз воздухопловната база Мувафак Салти во Јордан – а во Вашингтон веќе не се прашуваат само како Иран погоди, туку кој му помогнал да погоди толку прецизно.

Според извори блиски до истрагата, американските служби проверуваат дали Русија ѝ дала на иранската страна разузнавачки податоци – сателитски снимки, радарски отчитувања, техничка помош – за да ги пробие американските противвоздушни системи. Директни докази нема. Но прашањето е поставено, и тоа само по себе кажува многу за тоа каде отиде светот.

Ракети што менуваат правец во последна секунда

Она што ги вознемири американските аналитичари не е бројот на ракети, туку нивното однесување. Иранските проектили покажале способност да менуваат траекторија, висина и агол на удар непосредно пред целта – маневар што го скратува времето за пресретнување и ги остава системите за одбрана без доволно секунди да реагираат. Тоа не е технологија што се купува на пазар. Тоа е технологија што некој те научил да ја користиш.

Иранските напади, според истите извори, систематски удираат по радарски и комуникациски системи низ Јордан, Катар, Кувајт, Бахреин, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати. Не случајни цели – туку токму оние јазли што ѝ го даваат окото и увото на американската војска во регионот.

Москва, Пекинг, и еден весник од март

Сомнежот кон Русија не паѓа од ведро небо. Уште во март еден американски финансиски весник пишуваше дека Москва претходно ѝ пренела на иранската страна сателитски снимки и технологија за беспилотни летала. Сега на списокот на сомнителни се додава и Кина – преку координација на разузнавачки сателити.

Официјалниот став останува претпазлив: јавни докази за директно руско или кинеско учество во овој конкретен напад не се презентирани. Но кога три од најголемите воени сили на планетата се сомничат дека ги преплетуваат разузнавачките мрежи против четвртата, зборот „претпазливост” звучи како дипломатски израз за нешто многу поголемо.

Одговорот на Трамп

Претседателот на САД нареди одмаздни удари врз иранските надзорни капацитети, воената логистика, складовите со оружје и поморските ресурси. Циклусот удар-одмазда-удар што Балканот прекрасно го препознава – само овојпат се игра со ракети што летаат преку континенти, а не преку граници.

За читателот овде прашањето не е дали ова е далеку. Прашањето е колку долго една ваква пресметка останува „нечиј туѓ проблем” пред да почне да ги крои цените, сојузите и мирот на цел еден регион. Балканот ја знае оваа сцена напамет: големите сили ги вртат своите игри, а малите земји ги пресметуваат последиците.