Кафето одамна го браниме со изговорот дека нè буди. Излегува дека прави нешто многу поинтересно – храни ги бактериите во цревата, и тоа дури и кога е без кофеин. Нова наука вели дека утринската шолја не е само ритуал за разбудување, туку и оброк за невидливиот екосистем во стомакот.

Една шолја содржи стотици биоактивни соединенија, а меѓу нив се истакнуваат полифенолите – истите антиоксиданси што ги има во боровинките, какаото и маслиновото масло. Тие се омилена храна на корисните микроорганизми, па поттикнуваат поразновидна и поурамнотежена цревна флора. Кафето не е пробиотик; тоа е извор на состојки што одредени бактерии ги користат и преобразуваат во своја корист.

Доказот не е приказна од маркетинг. Студија од 2024 година, објавена во Nature Microbiology, анализирала десетици илјади луѓе и открила дека кафето е едно од најмоќните храни што влијаат врз составот на цревните бактерии. Редовните пијачи имале многу повисоки нивоа на бактеријата Lawsonibacter asaccharolyticus, поврзана со здрав цревен екосистем. Клучниот детаљ: истата врска се појавила и кај оние што пијат кафе без кофеин – значи, заслугата не е во кофеинот, туку во полифенолите.

Пред да испиете шеста шолја „за здравје”, еден трезен потсетник. Кафето е и од главните извори на антиоксиданси во исхраната, кои помагаат да се неутрализираат слободните радикали поврзани со стареењето на клетките. Но не сите го поднесуваат еднакво – кај некои носи нервоза, лупкање на срцето или расипан сон, зависно од генетиката и количината. Универзално правило нема. Добрата вест е дека омилената навика не е грев колку што понекогаш нè уверуваат; лошата е што ниедна шолја не ја поправа лошата исхрана околу неа.