Скопје, тендерите и „доверливо“: седмицата во која сметката не се собра

Парите што исчезнуваат зад еден збор

Седмицата што помина имаше своја аритметика, и таа не се собира. Педесет милиони евра што паднаа на еден електронски потпис завршија во автобуси без клима. Зад едно друго мнозинство пари, 73 милиони беа платени, 29 потрошени, а остатокот прогласен за „доверлив“ – зборот што во овие краишта значи „не прашувај“. Во Чаир, фирма стара неколку месеци доби тендери за 3,4 милиони евра. А на крајот од сметката стои списокот: речиси 13 милијарди денари неплатен данок, и сите десет најголеми должници се приватни фирми од Скопје. Парите никогаш не исчезнуваат без објаснување. Само што објаснувањето никогаш не значи ништо.

Градот што чека „наскоро“

Додека парите се вртат на хартија, градот стои на улица и чека. Битола повторно беше под вода – еден порој, петнаесет критични точки, секоја позната однапред. Во Скопје, од четири камиони за ѓубре работи само еден, а делови од градот „чекаат на постапка“. Ветувањата, пак, доаѓаат во пакет: подна фонтана, кино, библиотека, и БРТ што „повторно наскоро“. „Наскоро“ е единствениот рок што институциите овде го почитуваат, зашто е единствениот што никого не обврзува.

Држава со два аршина

Истата недела во која државата бараше дисциплина, таа не ја најде кај себе. Системот „Мој ДДВ“ не работеше трет ден по ред, додека од граѓанинот се очекуваше да биде точен до денар. Резултатот е држава со два аршина: ред и казна за граѓаните, милост и одлагање за должниците. На крајот сè беше готово – на хартија, таму каде што ветеното и спроведеното, како и обично, не се сретнаа.

Скопје и Софија, истиот круг

Надвор од домашната сметка, се повторуваше познат ритуал. Давкова најави средба со Јотова во Софија – „нема нерешлив проблем“, но условите остануваат. Уште пред да седнат, Мицкоски однапред порача дека чуда нема. И навистина ги немаше. Преговорите се движат во круг што веќе го знаеме напамет – истата маса, истите услови, истиот заклучок дека следната средба ќе биде „клучна“.

Огнот што гори одалеку

А некаде подалеку, примирјето не издржа. По два месеци, Иран удри по Хаифа, а потоа возврати и кај базата на американската Петта флота во Бахреин. Македонија се најде на список: меѓу 22 држави што го предупредија Техеран. Војната е далеку, потписот е симболичен, но сметката за енергија што доаѓа по неа – таа стигнува дури тука.

Различни наслови, различни адреси. Но логиката под нив е иста: правилата важат за оние што ги трпат, не за оние што ги пишуваат. И тоа не е случајност на една седмица – тоа е просек.