Викендов државните системи на Македонија беа цел на координиран кибернапад. Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски потврди: владини веб-страници, министерства, и националниот портал uslugi.gov.mk биле под напад. Тип на напад – DDoS, со милиони барања чија цел е едноставна: да го преоптоварат системот и да го направат непристапен.

Андоновски тврди дека системите се одбраниле. „Не се откриени украдени, избришани или инфилтрирани податоци,” велат од Министерството. Системот бил во „зголемен безбедносен мод” околу 20 минути. По дополнителни проверки и скенирања, сè се вратило во нормала.

Анализата покажува дека нападите доаѓале од странство, преку прокси сервери што ги криеле идентитетите на нападачите. Случајот е препратен до МВР за натамошна истрага.

„Нападите ќе се случуваат. Мораме да останеме внимателни. Како член на НАТО, мора да го третираме заштитата на дигиталната инфраструктура со најголема сериозност,” рече Андоновски на ТВ4. Тоа е стандардна порака за политичар – но прашањата кои граѓаните ги имаат не се за порака, туку за конкретни механизми. Колку центри за инцидентен одговор има Македонија? Колку обучени специјалисти за сајбер безбедност има државната администрација? Кога за последен пат беше тестиран системот од некој надворешен пенетрациски тим?

Сите тие прашања се одговорливи – и сите тие одговори се важни за тоа дали следниот пат, кога нападот биде сериозен (не DDoS, туку напад со цел инфилтрација и крадење податоци), системот ќе се одбрани. DDoS напад е најосновниот тип кибератак – тоа е, во буквална смисла, тоа што секој хакер на 17 години може да го направи од дома. Ако таков напад ги тестирал системите 20 минути, прашањето е – колку би издржале при понапреден напад?

Министерството најави засилување на капацитетите преку Националната стратегија за сајбер безбедност 2025-2028. Тоа е документ – не имплементација. Имплементацијата бара пари, обучени луѓе, и време. Дури тогаш ќе се види дали Македонија навистина има способност да се одбрани во дигиталниот простор, или има само пораки за тоа.