Еден час дожд. Од 20:40 до 21:40 часот на 16 јули. Толку требало Битола да се претвори во она што жителите го снимаа со телефони: улици под вода, камења и земја наносени од повисоките делови на градот, оштетени возила, поплавени куќи и дворови.

Најпогодена била улицата Дебарска. Истата улица чија реконструкција започна при сличен пороен дожд на 23 јуни годинава – помалку од еден месец претходно. Дождот ги откорна крепениците асфалт поставени во изминатите денови. Реконструираната делница пропадна пред да биде довршена.

Кога човекот ти кажува подобро од извештај

„Со години се прават улици, никако да се асфалтираат. Ова како да не е центар. Улиците се ископаа, возилата имаат штета. На детето камењата му ја исчукаа колата, партал му ја направија“, рекол Елмир Сулејмановски, жител на улицата Димитар Влахов. Тој додал и дека пропаднал во ископаната улица кога врнело – се отворила длабока дупка.

Друга жителка, Душанка Сулејмановска, го посочила јадрото на проблемот со една реченица која ниту еден урбанист нема да ја каже поточно: „Шахтата е полна со песок и камења, дрвја растат. Водата треба да оди, но таа е затната. Затоа се случуваат поплави.“ И потоа прашањето кое ја носи целата приказна: „Дома жива вода ми се направи сѐ. Кој ќе ми го плати ламинатот?“

Реонот е пет минути пеш од центарот

Ова не е забитен крај. Овој дел од Битола е на неполни пет минути пешачење до строгиот центар. Дел од улиците таму – 11 Март, Панде Николов, Козара – беа раскопани во април 2025 и сè уште не се асфалтирани. Реконструкцијата на Козара трае повеќе од една година. Градоначалникот Тони Коњановски веќе им се извини на жителите за доцнењето и вети дека активностите ќе се интензивираат.

Ветувањето е од порано. Дождот беше вчера.

Кој ја сноси одговорноста за затнатата шахта

Локалните критичари го посочија она што е очигледно: атмосферската канализација бара итна ревизија, а недовршените градежни зафати се тие што ги полнат каналите со кал и камења. Незавршениот проект не е само доцнење – тој е активен извор на наносот што ја затнува шахтата на следниот дожд.

Опозициските структури во општината реагираа остро. Габриела Илиевска од движењето „Поинаку“ го критикуваше раководството, а во јавноста излезе и податокот за тендер во вредност од 4 милиони денари наменет за угостителски услуги – што според критичарите е чуден приоритет во град кој се дави при секој посилен врнеж.

Екипите на јавните претпријатија излегоа на терен, ЈП „Нискоградба“ и Територијалната противпожарна единица испумпуваа вода и расчистуваа наноси. Тоа е реакција, и таа е неопходна. Но реакцијата после секој дожд не е систем – тоа е ритуал.

Едночасовен дожд не е природна катастрофа. Тоа е тест. Битола го падна двапати за три недели, на истата улица. Прашањето за следниот пат не е дали ќе врне – тоа е сигурно. Прашањето е дали шахтата ќе биде исчистена.